‌قانون مقررات استخدامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

‌فصل اول - كلیات و تعاریف
‌ماده 1 - در این قانون عبارات اختصاری زیر جایگزین عناوین كامل آن می‌گردد:
‌الف - "‌فرماندهی كل" به جای فرماندهی كل نیروهای مسلح.
ب - "‌ستاد كل" به جای ستاد فرماندهی كل نیروهای مسلح.
ج - "‌سپاه" به جای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
‌د - "‌نیروهای مسلح" به جای نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران.
ه - "‌وزارت" به جای وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح.
‌و - "‌ارتش" به جای ارتش جمهوری اسلامی ایران.
‌ماده 2 - نیروهای مسلح عبارتند از سپاه، ارتش و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران.
‌ماده 3 - سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به مجموعه ستاد كل سپاه حوزه نمایندگی ولی فقیه در سپاه، سازمان حفاظت اطلاعات سپاه،‌نیروهای‌زمینی، هوایی، دریایی و مقاومت بسیج و قدس و سازمانهای وابسته به آنها اطلاق می‌گردد.
‌فصل دوم - ورود به خدمت
‌بخش اول - تعاریف
‌ماده 4 - استخدام در سپاه عبارت است از گزینش افراد واجد صلاحیت برای انجام خدمت موظف در یكی از مشاغل پیش‌بینی شده در این قانون.
‌ماده 5 - مشاغل سپاه، ستاد كل و وزارت از نظر ماهیت شغل، به سه گروه تقسیم می‌شوند، شغل نظامی، شغل كارمندی و شغل مشترك.
‌تبصره 1 - مشاغل فرماندهی، مدیریتهای سطوح بالای سپاه و سایر مشاغلی كه نیاز به دانش و مهارت نظامی داشته یا در ارتباط مستقیم با‌مأموریتهای نظامی سپاه باشند از مشاغل نظامی محسوب می‌شوند.
‌تبصره 2 - غیر از مشاغل موضوع تبصره 1 این ماده، مدیریت سایر رده‌های سپاه و سایر مشاغلی كه با پشتیبانی‌های مستقیم و نیز غیر مستقیم‌مأموریتهای نظامی سپاه ارتباط دارند از مشاغل مشترك می‌باشند.
‌تبصره 3 - مشاغل نظامی، كارمندی و مشترك با رعایت مفاد این قانون در جداول سازمان مشخص می‌شود.
‌ماده 6 - پرسنل سپاه كسانی هستند كه برابر شرایط و مقررات مندرج در این قانون و یا قانون خدمت وظیفه عمومی به خدمت پذیرفته می‌شوند و‌عبارتند از :
‌الف - كادر ثابت.
ب - وظیفه.
ج - پیمانی.
‌د - بسیجی.
‌ماده 7 - كادر ثابت به پرسنلی اطلاق می‌گردد كه برای انجام خدمت مستمر در سپاه استخدام می‌شوند و عبارتند از :
‌الف - پاسداران رسمی (‌نظامیان).
ب - كارمندان.
ج - محصلین.
‌ماده 8 - پاسداران رسمی به پرسنلی اطلاق می‌گردد كه برای جهاد در راه خدا و پاسداری و دفاع مسلحانه از انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن و‌نظام جمهوری اسلامی ایران به استخدام سپاه در آمده و پس از طی دوره‌های آموزشی لازم به یكی از درجات پیش‌بینی شده در این قانون نائل و از‌لباس و علائم نظامی استفاده می‌نمایند.
‌ماده 9 - كارمندان پرسنلی هستند كه بر اساس مدارج تحصیلی و یا مهارت تجربی و تخصصی استخدام شده و بدون استفاده از لباس و علائم‌نظامی به یكی از رتبه‌های پیش‌بینی شده در این قانون نائل می‌شوند.
‌ماده 10 - محصلین پرسنلی هستند كه به منظور خدمت در كادر ثابت به عنوان پاسدار رسمی یا كارمند استخدام و قبل از انتصاب در یكی از مشاغل‌مندرج در این قانون در یكی از مراكز آموزشی سپاه یا سایر مؤسسات آموزشی به هزینه سپاه مشغول تحصیل می‌باشند.
‌ماده 11 - پرسنل وظیفه كسانی هستند كه مطابق قانون خدمت وظیفه عمومی در یكی از دوره‌های ضرورت، احتیاط یا ذخیره مشغول خدمت‌می‌باشند.
‌ماده 12 - پرسنل پیمانی به كسانی اطلاق می‌گردد كه خدمت پیمانی را به صورت نظامی یا كارمند برابر مقررات مندرج در این قانون انجام می‌دهند.
‌ماده 13 - پرسنل بسیجی به افرادی اطلاق می‌شود كه جهت تحقق ارتش بیست میلیونی تحت پوشش سپاه در می‌آیند و عبارتند از :
‌الف - بسیجی عادی. عموم اقشار معتقد به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و اهداف انقلاب اسلامی هستند كه پس از گذراندن دوره آموزش‌عمومی به خدمت ارتش بیست میلیونی در آمده و سازماندهی می‌شوند.
ب - بسیجی فعال. آن دسته از بسیجیان عادی داوطلب هستند كه واجد شرایط لازم بوده و پس از گذراندن دوره‌های آموزشی، سازماندهی شده و‌ضمن شركت در برنامه‌های حفظ انسجام در انجام مأموریتهای محوله با سپاه همكاری می‌كنند.
ج - بسیجی ویژه (‌پاسداران افتخاری). پرسنلی هستند كه صلاحیتهای یك پاسدار را دارا می‌باشند و پس از گذراندن آموزشهای مطروحه در این‌قانون سازماندهی گردیده و متعهد می‌گردند تا به هنگام نیاز به طور تمام وقت در اختیار سپاه قرار گیرند.
‌ماده 14 - سپاه می‌تواند از پرسنل رسمی وزارتخانه‌ها و مؤسسات وابسته به دولت یا نهادهای انقلابی و نیروهای مسلح با كسب موافقت سازمان‌مربوطه به تناسب در وظایف مورد نیاز بر طبق آیین‌نامه‌ای كه توسط ستاد كل سپاه با همكاری وزارت تهیه و به تصویب هیأت دولت می‌رسد به صورت‌مأمور و یا انتقال استفاده نماید.
‌تبصره - انتقال یا مأمور به خدمت نمودن آن گونه پرسنل در زمان جنگ و بحران، تابع ضوابط خاصی است كه توسط ستاد كل سپاه با همكاری‌وزارت و سازمان امور اداری و استخدامی كشور تهیه و به تصویب فرماندهی كل خواهد رسید.
‌ماده 15 - افراد خرید خدمت سپاه، ستاد كل و وزارت دفاع به كسانی اطلاق می‌شود كه بر طبق مقررات مربوط خدمت مشخصی را برابر قرار داد‌تنظیمی انجام می‌دهند.
‌بخش دوم - شرایط عمومی استخدام
‌ماده 16 - شرایط عمومی استخدام كادر ثابت و پیمانی و پرسنل بسیجی ویژه (‌پاسداران افتخاری) به شرح زیر می‌باشد:
‌الف - اعتقاد به مبانی اسلام ناب محمدی (ص)، انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی ایران.
ب - اعتقاد و التزام عملی به ولایت فقیه.
ج - التزام عملی به احكام اسلام و قوانین جمهوری اسلامی و رعایت موازین اخلاق اسلامی.
‌د - عدم عضویت و هواداری از احزاب و گروهها و سازمانهای سیاسی.
ه - نداشتن سابقه عضویت و یا هواداری از احزاب و گروهها و سازمانهای غیر اسلامی. التقاطی، الحادی و غیر قانونی.
‌و - عدم اعتیاد به مواد مخدر و محكومیت به محرومیت از خدمات دولتی.
‌ز - داشتن شرایط تحصیلی و یا تخصصی مورد نیاز.
ح - داشتن سلامت و توانایی جسمی و روانی متناسب با خدمت مورد نیاز.
ط - داشتن حداقل 16 سال سن تمام و حداكثر 40 سال سن.
ی - داشتن حسن شهرت و عدم سوء سابقه.
‌تبصره 1 - استخدام پرسنل كادر ثابت، مشروط به داشتن تابعیت جمهوری اسلامی ایران می‌باشد.
‌تبصره 2 - پرسنل پیمانی و بسیجی ویژه از شرط حداكثر سن و محصلین از حداقل سن تعیین شده مستثنی می‌باشند.
‌تبصره 3 - برای مشاغل كارمندی در شرایط مساوی استخدام، ایثارگران انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و خانواده درجه یك آنان در اولویت‌می‌باشند.
‌تبصره 4 - استخدام پرسنل مذكور در این ماده منوط به تأیید صلاحیت آنان توسط هیأت مركزی گزینش است كه پس از ارزیابی در طول دوره‌آموزش اولیه صورت می‌گیرد و در صورت لزوم هیأت مركزی گزینش می‌تواند این اختیار را به هسته‌های گزینش تفویض نماید.
‌ماده 17 - هیأت مركزی گزینش در سپاه مركب از فرمانده كل سپاه یا جانشین وی، نماینده ولی فقیه در سپاه یا جانشین وی، رئیس ستاد كل سپاه،‌مسؤول حفاظت اطلاعات سپاه و معاون نیروی انسانی ستاد كل سپاه به عنوان دبیر هیأت و وزیر یا جانشین وی تشكیل می‌گردد و در چارچوب مفاد‌این قانون، وظیفه تعیین سیاستهای گزینش پرسنل سپاه و تدوین دستورالعملهای مورد نیاز و نظارت بر كار هسته‌های گزینش در سپاه را به عهده دارد.
‌تبصره - هسته‌های گزینش در ستاد كل سپاه، نیروها و سازمانهای وابسته، توسط هیأت مركزی گزینش سپاه، برای گزینش پرسنل تشكیل می‌گردد.
‌ماده 18 - استخدام پرسنل نظامی برای خدمت در كادر ثابت بر اساس یكی از مقاطع تحصیلی پایان دوره‌های راهنمایی، دبیرستان، فوق دیپلم،‌لیسانس، فوق لیسانس ، و دكترا و بالاتر انجام می‌گیرد.
‌ماده 19 - كارمندان به دو صورت زیر استخدام می‌شوند:
‌الف - بر اساس مدارك تحصیلی در یكی از مقاطع پایان دوره‌های دبیرستان فوق دیپلم لیسانس فوق لیسانس دكترا و بالاتر
ب - بر اساس تخصص و مهارت عملی با داشتن حداقل مدرك پایان دوره تكمیلی نهضت سوادآموزی و حداكثر پایان دوره دبیرستان.
‌ماده 20 - سپاه برای مشاغلی كه مستلزم بكارگیری زنان باشد آنان را استخدام می‌نماید تغییر محل خدمت زنان باید حتی‌الامكان تابع شرایط‌خدمتی همسران آنان باشد.
‌ماده 21 - سپاه می‌تواند به منظور تأمین نیاز سازمانی خود داوطلبانی را كه حداقل دارای مدرك تحصیلی پایان دوره ابتدایی می‌باشند با اخذ تعهد 5‌سال خدمت نظامی و یا 6 سال خدمت كارمندی به صورت پیمانی استخدام نماید. و تمدید مهلت و تجدید قرارداد مجاز نمی‌باشد.
‌تبصره 1 - خدمت پرسنل پیمانی كه خدمت دوره ضرورت را انجام نداده‌اند به منزله انجام خدمت دوره ضرورت تلقی می‌گردد و در صورتی كه‌قبل از خاتمه تعهد به هر علت از خدمت مستعفی یا بر كنار گردند برابر قانون خدمت وظیفه عمومی با آنان رفتار خواهد شد.
‌تبصره 2 - سپاه می‌تواند پرسنلی را كه در حال انجام خدمت دوره ضرورت می‌باشد به صورت پیمانی استخدام نماید.
‌ماده 22 - سپاه می‌تواند در صورت نیاز از پرسنل وظیفه در حین دوره خدمت ضرورت و همچنین پرسنل پیمانی در طول مدت قرارداد و پرسنل‌بسیجی اعم از عادی، فعال یا ویژه كه شرایط لازم را دارا هستند برای كادر ثابت استخدام نماید و این قبیل داوطلبان در شرایط مساوی از اولویت‌برخوردارند. آموزش، درجه یا رتبه و ترفیعات آنان تابع مقررات مندرج در این قانون خواهد بود.
‌ماده 23 - سپاه می‌تواند در صورت نیاز با پرسنل بسیجی ویژه كه حداقل 18 سال تمام سن داشته باشند، قراردادی انعقاد نماید كه خدمت دوره‌ضرورت خود را پس از گذراندن آموزشهای لازم در طول حداكثر 10 سال هر سال به مدت حداقل یك ماه طی نمایند تا بدینوسیله همواره آمادگی رزمی‌برای مأموریتهای مختلف در شرایط ویژه را داشته باشند.
‌تبصره 1 - سپاه در مواقع جنگ و اضطرار این نیروها را احضار نموده و چنانچه بیشتر از مدت یك ماه در هر سال خدمت نمایند به همان اندازه از‌مدت خدمت و آموزش سالهای بعد كسر خواهد شد.
‌تبصره 2 - این دسته از پرسنل پس از گذراندن آموزشهای لازم در بدو خدمت از حقوق اجتماعی افراد منقضی خدمت وظیفه عمومی برای‌استخدام و تحصیل و نظیر آن بر برخوردار می‌باشند، لیكن در صورت قطع یا لغو یا بطلان قرار داد تا انجام كامل خدمت ضرورت، حقوق مزبور از آنها‌سلب می‌شود.
‌تبصره 3 - كلیه نهادها و سازمانها و وزارتخانه‌ها و شركتهای دولتی و كارفرمایان بخش خصوصی اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی موظفند شغل‌این دسته از افراد را در طول خدمت سالانه آنها در سپاه حفظ نمایند، افراد مزبور در این مدت از دستگاه مربوطه حقوق و مزایا دریافت نخواهند نمود.
‌تبصره 4 - حقوق و مزایای این افراد بعد از آموزشهای لازم بدو خدمت مطابق حقوق و مزایای پرسنل كادر ثابت نظامی هم ردیف خواهد بود.
‌تبصره 5 - آیین‌نامه اجرایی این افراد ماده توسط وزارت و ستاد كل سپاه پس از كسب نظر از سازمان امور اداری و استخدامی كشور تهیه و به‌تصویب هیأت وزیران می‌رسد.
‌ماده 24 - خرید خدمت اشخاص بنا به ضرورت و برای مدت محدود با تشخیص نیروها و سازمانهای استخدام‌كننده به موجب آیین‌نامه موضوع‌ماده 37 قانون ارتش می‌باشد و اصلاحات مورد نیاز آن توسط ستاد كل سپاه با هماهنگی وزارت تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
‌ماده 25 - استخدام اعضای هیأت علمی مؤسسات آموزش عالی سپاه و پرداخت حق‌التدریس به اساتید و مربیان مقاطع دانشگاهی بر اساس‌مقررات استخدامی هیأت علمی دانشگاهها خواهد بود.
‌تبصره - استخدام مربی و پرداخت حق‌التدریس برای آموزشهای پائین‌تر از سطوح دانشگاهی تابع آیین‌نامه موضوع ماده 38 قانون ارتش خواهد‌بود. اصلاحات مورد نیاز توسط ستاد كل سپاه با هماهنگی وزارت دفاع تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
‌ماده 26 - استخدام افراد در سپاه ، بدون نیاز سازمانی و همچنین استخدام و یا تغییر وضع پرسنل جز به یكی از صور مذكور در این قانون مطلقاً‌ممنوع است.
‌بخش سوم - سازمان و طبقه بندی مشاغل
‌ماده 27 - تعداد و تركیب نیروی انسانی سپاه و همچنین نسبت درجات و رتبه‌های آنان بر مبنای خط مشی، استراتژی و تهدیدات، برابر جداول‌سازمان و تجهیزات مصوب و به نسبتی كه به وسیله ستاد كل سپاه تعیین و به تصویب فرماندهی كل خواهد رسید مشخص می‌گردد.
‌تبصره 1 - جداول سازمان نیروی انسانی سپاه و ستاد كل شامل محلهای سازمانی و ضرورت نظامی یا كارمندی یا مشترك بودن شغل و درجات و‌رتبه‌های متناسب برای هر محل سازمانی حسب مورد توسط ستاد كل سپاه و ستاد كل تهیه و به تصویب فرماندهی كل خواهد رسید.
‌تبصره 2 - به منظور جلوگیری از تورم پرسنل كادر ثابت در سپاه و سازمانهای وابسته در جداول سازمانی مشاغل باید به نحوی پیش‌بینی گردد كه‌حتی‌الامكان از پرسنل وظیفه پیمانی و بسیجی استفاده شود.
‌ماده 28 - رسته عبارت است از مجموعه رشته‌های شغلی كه از نظر تخصص یا نوع آموزش وابستگی و ارتباط نزدیك داشته باشند.
‌ماده 29 - مشاغل سپاه به تناسب احتیاج نیروها و سازمانها از رسته‌های مختلف تشكیل می‌شود. انواع رسته و علائم رسته‌ای و همچنین علائم‌درجات و شكل لباس پرسنل نظامی به موجب دستورالعملهایی خواهد بود كه توسط ستاد كل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی كل خواهد رسید.
‌ماده 30 - بكارگیری پرسنل در مشاغل غیر مرتبط با رسته آنان ممنوع بوده و سپاه موظف است به منظور ایجاد انعطاف در اجرای مأموریتهای محوله‌به غیر از رسته اصلی ، رسته رزمی یا پشتیبانی رزمی دیگری برای كلیه پرسنل پیش بینی نماید.
‌تبصره - تغییر رسته پرسنل ممنوع می‌باشد و در موارد لزوم برابر دستورالعملی است كه توسط ستاد كل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی كل‌خواهد رسید.
‌ماده 31 - ستاد كل سپاه موظف است حداكثر ظرف مدت یك سال در چارچوب این قانون كلیه مشاغل سپاه را مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار‌داده و شرح وظایف و شرایط احراز هر شغل را تعیین و پس از تأیید فرماندهی كل سپاه در انتصابات و ترفیعات ملاك عمل قرار دهد.
‌ماده 32 - ستاد كل سپاه موظف است مشاغل مختص كارمندان موضوع بند(ب) ماده 19 این قانون را از نظر پیچیدگی و تخصص به سه گروه (1) ،(2)، و (3) و میزان مهارت در انجام مشاغل هر یك از سه گروه را به سه رده (1) و (2) و (3) طبقه بندی نماید. كمیسیون ارزیابی مهارت در بدو‌استخدام تخصص و مهارت این قبیل كارمندان را مورد ارزیابی قرار داده و گروه و رده آنان را تعیین می‌نماید.
‌ماده 33 - ستاد كل سپاه می‌تواند بنا به دستور فرماندهی كل سپاه برای انجام وظایف پیش‌بینی نشده پستهای موقت را ایجاد نموده و حداكثر ظرف‌مدت یك سال تكلیف آنان را از لحاظ حذف شغل و یا درج آن در جداول سازمان معین نماید.
‌فصل سوم - آموزش و ترفیعات
‌بخش اول - آموزش
‌ماده 34 - دوره‌های آموزشی پرسنل كادر ثابت و بسیجی ویژه به شرح زیر می‌باشد:
‌الف - دوره عمومی پاسداری.
ب - دوره تخصصی اولیه.
ج - دوره تخصصی تكمیلی.
‌د - دوره سرپرستی.
ه - دوره‌های علمی و تخصصی.
‌و - دوره‌های علوم پایه نظامی.
‌ز - دوره مقدماتی رسته‌ای.
ح - دوره عالی رسته‌ای.
ط - دوره فرماندهی و ستاد.
ی - دوره عالی جنگ.
ك - دوره علوم استراتژیك.
‌تبصره - نیروها و سازمانهای وابسته به سپاه می‌توانند در صورت لزوم با هماهنگی ستاد كل سپاه علاوه بر آموزشهای فوق دوره‌های عرضی‌آموزشی تخصصی را برای پرسنل تشكیل دهند.
‌ماده 35 - مراكز آموزشی سپاه به شرح زیر می‌باشد:
‌الف - دبیرستانها و هنرستانهای سپاه.
ب - آموزشگاه نظامی.
ج - دانشكده‌های علوم و فنون نیروها.
‌د - دانشكده فرماندهی و ستاد.
ه - دانشكده علوم استراتژیك.
‌و - دانشگاه امام حسین (ع) شامل دانشكده علوم پایه نظامی و دانشكده‌های علمی و تخصصی.
‌تبصره 1 - دانشكده علوم و فنون نیروها از لحاظ علمی به دانشگاه امام حسین (ع) وابسته بوده و توسط نیروها اداره می‌شود.
‌تبصره 2 - دانشكده عقیدتی - سیاسی و سایر مراكز آموزش رسته‌ای عقیدتی - سیاسی سپاه زیر نظر جزوه نمایندگی ولی فقیه در سپاه اداره‌می‌شود.
‌ماده 36 - سپاه می‌تواند برای تأمین و تربیت پرسنل كادر ثابت بومی مورد نیاز در استانهای مرزی با هماهنگی وزارت آموزش و پرورش، دبیرستان و‌هنرستان تشكیل دهد.
‌تبصره - مراكز فوق به تشخیص ستاد كل سپاه ، در نیروها به تناسب نیاز آنها تشكیل می‌گردد.
‌اساسنامه این نوع مراكز به تصویب وزارت آموزش و پرورش خواهد رسید.
‌ماده 37 - دوره آموزش عمومی پاسداری.
‌دوره آموزش عمومی پاسداری برای پرسنل كادر ثابت نظامی كه با مدرك تحصیلی پایان دوره راهنمایی استخدام می‌شوند حداقل به مدت شش ماه در‌آموزشگاه نظامی و برای پرسنلی كه با مدارك تحصیلی فوق دیپلم و بالاتر استخدام می‌شوند حداقل به مدت سه ماه در دانشگاه امام حسین (ع) تشكیل‌می‌شود. این دوره برای پرسنلی كه با مدرك دیپلم استخدام می‌شوند در طول دوره‌های علوم پایه یا دانشكده علوم و فنون نیروها برگزار می‌شود.
‌ماده 38 - دوره آموزش تخصصی اولیه.
‌این دوره برای پرسنل كادر ثابت نظامی كه با مدرك تحصیلی پایان دوره راهنمایی استخدام می‌گردند، بلافاصله بعد از طی دوره آموزش عمومی حداقل‌به مدت شش ماه در آموزشگاههای نظامی برگزار می‌شود. برنامه‌ها و مواد آموزشی این دوره باید طوری تنظیم گردد كه فارغ‌التحصیلان آن بتوانند از‌عهده مشاغل درجات رزم‌آوردومی و رزم‌آوریكمی برآیند.
‌تبصره - نیروها می‌توانند متناسب با نیاز خود، نسبت به تشكیل آموزشگاههای نظامی جهت برگزاری دوره‌های آموزش عمومی پاسداری و‌تخصصی اولیه در یگانها و مناطق مختلف اقدام نمایند.
‌ماده 39 - دوره آموزش تخصصی تكمیلی.
‌دوره‌های تخصصی تكمیلی برای تكمیل تخصص پرسنل كادر ثابت نظامی با داشتن درجه رزم‌آوریكمی به مدت حداقل 6 ماه در دانشكده‌های علوم و‌فنون نیروها تشكیل می‌گردد و نیروها موظف هستند نسبت به تشكیل این دوره‌ها طوری اقدام نمایند كه كلیه پرسنل با داشتن درجه رزم‌آوریكمی‌بتوانند به موقع این دوره را طی نمایند. برنامه‌ها و مواد آموزشی این دوره باید طوری تنظیم گردد كه فارغ‌التحصیلان آن بتوانند از عهده مشاغل درجات‌رزمداردومی و رزمداریكمی بر آیند. نیل به درجه رزمداردومی منوط به موفقیت در طی این دوره می‌باشد.
‌ماده 40 - دوره آموزش سرپرستی.
‌این دوره برای پرسنل موضوع تبصره یك ماده 77 این قانون در درجه رزمداریكمی به مدت حداقل 6 ماه بر حسب نیاز در دانشكده‌های علوم و فنون‌نیروها تشكیل می‌شود. برنامه‌ها و مواد آموزشی این دوره باید طوری تنظیم می‌شود كه فارغ‌التحصیلان آن بتوانند از عهده مشاغل درجات ستوان‌سومی تا ستوان‌یكمی برآیند. نیل این پرسنل به درجه ستوان‌سومی منوط به موفقیت در طی این دوره می‌باشد.
‌تبصره - سپاه می‌تواند دوره‌های آموزش تخصصی تكمیلی و سرپرستی را به صورت متوالی در یك مرحله اجراء نماید و همچنین می‌تواند بخشی‌از این دوره‌ها را به صورت آموزش حین خدمت انجام دهد.
‌ماده 41 - دوره‌های آموزش علوم پایه نظامی.
‌سپاه برای تأمین و تربیت پرسنل كادر ثابت نظامی كه با مدرك دیپلم استخدام می‌شوند، اقدام به تشكیل دانشكده علوم پایه نظامی در دانشگاه امام‌حسین (ع) می‌نماید. حداقل مدت آموزش این دانشكده 7 ترم تحصیلی در دو دوره به شرح زیر می‌باشد:
‌دوره اول - این دوره حداقل شامل 4 ترم تحصیلی می‌باشد و برای آموزش به كسانی كه با مدرك تحصیلی پایان دوره دبیرستان از طریق مسابقه ورودی‌پذیرفته می‌شوند، تشكیل می‌گردد.
‌دوره دوم - این دوره حداقل شامل سه ترم تحصیلی می‌باشد و برای كسانی كه با انجام ارزیابی و مسابقه ورودی از بین داوطلبان فارغ‌التحصیل دوره‌اول پذیرفته شده‌اند تشكیل می‌گردد.
‌تبصره 1 - پرسنلی كه با مدرك پائین‌تر از دیپلم استخدام شده و موفق به اخذ مدرك دیپلم شده‌اند حداكثر با 25 سال سن می‌توانند در آزمون‌ورودی دوره اول دانشكده علوم پایه نظامی شركت نمایند و در شرایط مساوی حق تقدم با پرسنل شاغل است.
‌تبصره 2 - در صورت ضرورت و فوریت، سپاه می‌تواند از دارندگان مدارك فوق دیپلم مورد نیاز با داشتن حداكثر 25 سال سن ، برای شركت در‌آزمون ورودی دوره دوم آموزش علوم پایه نظامی ثبت نام نماید.
‌تبصره 3 - مواد و برنامه‌های آموزشی این دانشكده باید طوری تنظیم گردد كه با گذراندن دوره‌های آموزش بعدی ، فارغ‌التحصیلان دوره اول از‌عهده مشاغل درجات ستوان‌سومی تا سرهنگی برآمده و فارغ‌التحصیلان دوره دوم آمادگی انجام وظیفه در مشاغل درجات ستوان‌دومی و بالاتر را‌داشته باشند.
‌تبصره 4 - ستاد كل سپاه می‌تواند در رسته‌هایی كه ضروری می‌داند دوره‌های دوم علوم پایه نظامی، مقدماتی رسته‌ای و عالی رسته‌ای را به صورت‌پیوسته و با حداقل پنج ترم تحصیلی اجراء نماید.
‌تبصره 5 - سپاه می‌تواند بنا به ضرورت دوره دوم علوم پایه نظامی را در دانشكده علوم و فنون نیروها اجراء نماید.
‌ماده 42 - دوره علمی و تخصصی.
‌سپاه به منظور تأمین و تربیت كادر ثابت فنی و تخصصی مورد نیاز در رسته‌های مشترك و رشته‌های دانشگاهی كه امكان تأمین آن از دانشگاههای كشور‌نمی‌باشد، اقدام به تشكیل دانشكده‌های علمی تخصصی با همكاری وزارتین فرهنگ و آموزش عالی و بهداشت، درمان و آموزش پزشكی در دانشگاه‌امام حسین (ع) می‌نماید.
‌ماده 43 - دوره آموزش مقدماتی رسته‌ای.
‌دوره‌های مقدماتی رسته‌ای بر حسب نیاز به منظور آموزش مقدماتی برای رسته‌های مورد احتیاج به فارغ‌التحصیلان دانشكده‌های علوم پایه نظامی و‌قبل از شروع به خدمت آنها ، حداقل به مدت شش ماه در دانشكده علوم و فنون نیروها تشكیل می‌گردد.
‌تبصره - فارغ‌التحصیلان دوره اول علوم پایه كه موفق به ورود به دوره نشوند پس از گذراندن دوره مقدماتی رسته‌ای با داشتن حداكثر 27 سال سن‌می‌توانند در آزمون دوره دوم علوم پایه نظامی شركت نمایند.
‌ماده 44 - دوره آموزش عالی رسته‌ای.
‌دوره‌های عالی رسته‌ای در درجات ستوان‌یكمی و سروانی به مدت حداقل 6 ماه برای تمامی پرسنل فارغ‌التحصیل دوره‌های مقدماتی رسته‌ای و‌پرسنلی كه در سطح فارغ‌التحصیلان این دوره شناخته می‌شوند و از آموزش قبلی آنها حداقل 4 سال گذشته باشد متناسب با رسته‌های آنان حسب مورد‌در دانشكده‌های علوم و فنون نیروها یا دانشكده‌های علمی تخصصی دانشگاه امام حسین (ع) تشكیل می‌گردد. نیل به درجه سرگردی این قبیل پرسنل‌منوط به طی این دوره می‌باشد.
‌ماده 45 - نیروها می‌توانند برای دوره‌های خاص از قبیل خلبانی و ناوبری، دوره‌های اول و دوم علوم پایه نظامی را در دانشكده‌های علوم و فنون‌نیروها به صورت پیوسته و با حداقل هفت ترم تحصیلی اجرا نمایند.
‌تبصره - در مواردی كه برنامه‌ها و محتوای آموزشی این دوره‌ها با رعایت مفاد و مجموع حداقل مدت دوره‌های مقدماتی و عالی رسته‌ای‌برنامه‌ریزی و اجرا شده باشد، فارغ‌التحصیلان مذكور دوره مقدماتی و عالی رسته‌ای گذرانده شناخته می‌شوند.
‌ماده 46 - دارندگان مدارك فوق دیپلم و بالاتر، در رشته‌های تحصیلی كه در برگیرنده محتوای آموزشی دوره‌های مقدماتی و عالی رسته‌ای هر یك از‌رسته‌های غیر رزمی باشند، در صورت گذراندن آموزشهای مورد نیاز حسب مورد آموزش مقدماتی یا عالی رسته‌ای دیده ، شناخته می‌شوند.
‌ماده 47 - دوره آموزش فرماندهی و ستاد.
‌دوره آموزش فرماندهی و ستاد ، برای آموزش به فارغ‌التحصیلان دوره‌های دوم دانشكده‌های علوم و فنون نیروها نیروها یا علوم پایه نظامی كه دوره‌عالی رسته‌ای را طی نموده‌اند و یا در سطح فارغ‌التحصیلان این دوره شناخته شده‌اند و همچنین دارندگان مدارك لیسانس و بالاتر مورد نیاز كه حداقل 3‌سال از آموزش قبلی آنها گذشته باشد، در درجات سرگردی و سرهنگ‌دومی در دانشكده فرماندهی و ستاد تشكیل می‌شود و مدت دوره آن حداقل 9‌ ماه خواهد بود.
‌تبصره - مواد و برنامه‌های آموزشی دانشكده فرماندهی و ستاد می‌باید طوری تنظیم شود كه فارغ‌التحصیلان آن توانایی طراحی، فرماندهی و‌مدیریت رده‌های بالای سپاه و سایر نیروهای مسلح را داشته باشند. فارغ‌التحصیلان دانشكده فرماندهی و ستاد از یك سال ارشدیت برخوردار می‌گردند.
‌ماده 48 - دوره آموزش عالی جنگ.
‌این دوره برای فارغ‌التحصیلان دوره آموزش فرماندهی و ستاد كه حداقل دو سال از آموزش قبلی آنها گذشته باشد، در درجات سرهنگی و سرتیپ‌دومی‌در دانشكده فرماندهی و ستاد سپاه تشكیل می‌شود. حداقل مدت این دوره 9 ماه بوده و فارغ‌التحصیلان آن از یك سال ارشدیت برخوردار خواهند بود‌مواد و برنامه‌های آموزشی این دوره باید طوری تنظیم شود كه فارغ‌التحصیلان آن آشنایی كافی با طرحهای دفاعی كشور را داشته باشند و نیل به درجه‌سپهبدی و ارتشبدی مشروط به گذراندن این دوره خواهد بود.
‌ماده 49 - دوره آموزش علوم استراتژیك.
‌این دوره برای آموزش ، مطالعه و تحقیق در زمینه سیاست كلی نظامی- سیاسی و خط مشی كشور در امور دفاعی به مدت یك سال خواهد بود.‌فارغ‌التحصیلان دوره‌های دانشكده فرماندهی و ستاد و دارندگان مدارك تحصیلی فوق لیسانس و دكترای مورد نیاز سپاه با داشتن حداقل درجه سرهنگی‌و كارمندانی كه دارای مدرك تحصیلی فوق لیسانس و بالاتر می‌باشند، همچنین مقامات مملكتی كه نظامی نبوده ولی به نحوی از انحاء در مسائل‌دفاعی مسئولیتهایی دارند و فرماندهان و مدیران رده بالای نیروهای مسلح ملل مسلمان و مستضعف غیر معارض با اسلام با معرفی فرماندهی كل سپاه‌و تصویب فرماندهی كل می‌توانند این دوره را طی نمایند. این دوره در دانشكده علوم استراتژیك ستاد كل سپاه برگزار می‌گردد.
‌تبصره - ستاد كل موظف است پس از كسب آمادگی لازم و تصویب فرماندهی كل، دانشكده علوم استراتژیك سپاه و دانشگاه علوم استراتژیك‌ارتش را در هم ادغام و دوره‌های آموزش علوم استراتژیك را تحت نظر آن ستاد برگزار نماید.
‌ماده 50 - كلیه كارمندان اعم از كادر ثابت و پیمانی در بدو خدمت باید یك دوره آموزش مقدماتی نظامی و آشنایی با قوانین و مقررات آیین‌نامه‌ها و‌وضعیت خدمتی خویش در سپاه را طی نمایند. مدت این دوره برای پرسنلی كه دوره خدمت ضرورت را طی نموده‌اند حداقل یك ماه می‌باشد. و برای‌كسانی كه دوره ضرورت را طی ننموده‌اند حداقل سه ماه خواهد بود.
‌ماده 51 - پرسنل پیمانی كه به صورت نظامی خدمت خواهند كرد و همچنین پرسنل وظیفه در بدو خدمت، دوره‌های آموزشی مقدماتی نظامی و‌تخصصی مربوطه را طی خواهند نمود.
‌تبصره - سپاه موظف است با همكاری نهضت سوادآموزی و ارگانهای ذیربط برای پرسنل وظیفه امكانات سوادآموزی را فراهم آورد.
‌ماده 52 - اساسنامه، مواد و برنامه‌های آموزشی هر یك از دوره‌ها و مراكز آموزشی با توجه به مواد مندرج در این قانون و قوانین آموزشی كشور‌توسط ستاد كل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی كل خواهد رسید.
‌تبصره 1 - تهیه اساسنامه و برنامه‌های آموزشی دوره‌ها و مراكز آموزشی رسته عقیدتی - سیاسی به عهده نمایندگی ولی فقیه در سپاه می‌باشد.
‌تبصره 2 - برنامه‌های آموزشهای عقیدتی - سیاسی دوره‌ها با هماهنگی نمایندگی ولی فقیه و مواد آموزشهای عقیدتی - سیاسی و حفاظت‌اطلاعات دوره‌ها، توسط نماینده ولی فقیه و حفاظت اطلاعات در سپاه تهیه می‌شود.
‌ماده 53 - آموزشهای سپاه باید به گونه‌ای برنامه‌ریزی و اجرا گردد كه نیاز سازمان مربوط را به بهترین نحو مرتفع نموده و سپاه را به سمت خودكفایی‌سوق دهد و در زمان صلح نیز، پرسنل از عهده انجام وظایف مقرر در اصل 147 قانون اساسی بر آیند.
‌ماده 54 - سپاه موظف است برای تقویت بینش عقیدتی - سیاسی و بالا بردن دانش و توان نظامی پرسنل در حین خدمت، نسبت به انتشار نشریات‌و برگزاری اردوهای آموزشی ، سفرهای علمی و دوره‌های كوتاه مدت توجیهی و نیز تداوم آموزش اقدام نماید.
‌ماده 55 - سپاه موظف است در كلیه آموزشها و در حین خدمت برنامه‌های لازم را به منظور كسب آمادگی جسمانی پرسنل، متناسب با مأموریتها‌پیش‌بینی و اجراء نماید.
‌ماده 56 - پرسنلی كه به هر یك از مراكز و دوره‌های آموزشی پیش‌بینی شده در این قانون اعزام می‌شوند باید فرصت ادامه خدمت و بازدهی‌متناسب با مدت و كیفیت و اهمیت دوره آموزش به میزان حداقل دو برابر مدت تحصیلی پس از اتمام آن را داشته باشند.
‌این مدت در اساسنامه‌های آموزشی تعیین می‌گردد.
‌ماده 57 - ستاد كل سپاه موظف است با هماهنگی وزارتخانه‌های فرهنگ و آموزش عالی و بهداشت ، درمان و آموزش پزشكی بخشی از نیازهای‌تخصصی خود را از ط‌ریق بورسیه از دانشگاهها و مؤسسات آموزشی خارج از سپاه تأمین نماید.
‌ماده 58 - ستاد كل سپاه موظف است همه‌ساله نیازهای تخصصی و تحصیلی خود را اعلام نماید تا پرسنل در صورت تمایل بتوانند با موافقت نیرو‌یا سازمان مربوطه، در رشته‌های مزبور تحصیل نمایند.
‌ماده 59 - در زمان جنگ و بحران و بنا به ضرورت، طول دوره‌های آموزشی به پیشنهاد سپاه و تصویب فرماندهی كل با حفظ سطح كیفی آموزشها‌می‌تواند تقلیل یابد.
‌ماده 60 - ستاد كل سپاه می‌تواند هر یك از دوره‌های آموزشی را كه بین دو یا چند نیرو و سازمان مشترك باشد، به وسیله یكی از نیروها یا سازمانها‌كه بیشترین نیاز را بنا به تأیید فرمانده كل سپاه دارد، دایر نماید. پرسنل سایر نیروها و سازمانها نیز در آن دوره آموزش خواهند دید.
‌ماده 61 - دوره‌های آموزشی پرسنل بسیجی عادی و فعال به شرح زیر می‌باشد:
‌الف - دوره عمومی مقدماتی.
ب - دوره عمومی تكمیلی.
ج - دوره تخصصی بسیج.
‌د - دوره یادآوری و حفظ انسجام.
‌ماده 62 - دوره آموزش عمومی مقدماتی بسیج.
‌دوره‌های آموزش عمومی مقدماتی عبارتند از آموزشهای اولیه در حد دفاع كه برای كلیه بسیجیان عادی و فعال حداقل به مدت 15 روز در رده‌های‌مقاومت نیروی مقاومت بسیج سپاه ،‌در محلات، ادارات، سازمانها، مؤسسات دولتی و غیر دولتی، در زمینه‌های دفاع نظامی، غیر نظامی و مقاومت‌محلی برگزار می‌گردد.
‌ماده 63 - دوره آموزش عمومی تكمیلی بسیج.
‌دوره‌های آموزش عمومی تكمیلی بسیج برای آن عده از بسیجیان كه دوره عمومی مقدماتی را طی كرده باشند به مدت چهل و پنج روز در مراكز‌آموزشی نیروی مقاومت بسیج سپاه برگزار می‌شود. برنامه‌ها و مواد آموزشی این دوره باید چنان تنظیم شود كه این دوره معادل دو ماه از آموزش و‌خدمت وظیفه عمومی افراد محسوب شود.
‌ماده 64 - وزارت آموزش و پرورش موظف است با هماهنگی و نظارت سپاه، نسبت به اجرای آموزشهای تئوری و عملی نظامی در قالب دروس‌اجباری، در بین محصلین مقاطع مختلف تحصیلی، به منظور تحقق ارتش بیست میلیونی، ایجاد علاقه و آمادگی دفاعی و حفظ و تداوم آن در زمینه‌های‌دفاع نظامی، غیر نظامی و مقاومت محلی به ترتیب زیر اقدام نماید:
‌الف - در مقطع راهنمایی حداقل 2 ساعت در هفته به صورت تئوری و یك روز در سال به صورت اردوی عملی.
ب - در مقطع متوسطه حداقل 3 ساعت در هفته به صورت تئوری و 3 روز در سال به صورت اردوهای عملی به نحوی كه در پایان دوره متوسطه‌معادل آموزشهای مقدماتی نظام وظیفه را گذرانده باشند.
‌تبصره 1 - آیین‌نامه اجرایی این ماده شامل نحوه نظارت سپاه و همكاری و هماهنگی بین سپاه و آموزش و پرورش و محتوی و نحوه تنظیم مواد‌درسی و كلاسها و اردوهای عملی و نحوه معافیت از اردوهای عملی و نحوه احتساب نمرات، با توجه به سایر مواد این قانون توسط ستاد كل سپاه،‌وزارتخانه‌های دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و آموزش و پرورش تهیه و پس از تأیید ستاد كل به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.
‌تبصره 2 - اجرای برنامه‌ها ،‌آموزشها و سازماندهی لازم به منظور ایجاد علاقه و جاذبه نسبت به دفاع با استفاده از كتب درسی نو برنامه‌های ضمن‌تحصیل و صدا و سیما در مقطع ابتدایی مطابق آیین‌نامه‌ای است كه توسط وزارت آموزش و پرورش و با هماهنگی سپاه تهیه و به تصویب هیأت وزیران‌می‌رسد.
‌تبصره 3 - آموزشهای موضوع این ماده برای زنان متناسب با شرایط آنها،‌به ویژه در زمینه امداد، پشتیبانی، مقاومت محلی و دفاع غیر نظامی خواهد‌بود.
‌تبصره 4 - آموزشهای مقطع راهنمایی معادل دوره آموزش عمومی مقدماتی بسیج می‌باشد و آموزشهای مقطع متوسطه معادل دوره آموزش‌عمومی تكمیلی بسیج بوده و معادل دو ماه از خدمت وظیفه عمومی افراد محسوب می‌شود.
‌ماده 65 - دوره تخصصی بسیج.
‌این دوره برای آن عده از بسیجیان فعال كه دوره عمومی تكمیلی را طی نموده‌اند به مدت یك ماه در مراكز آموزشی سپاه برگزار می‌گردد. برنامه و مواد‌آموزشی این دوره باید به طوری تنظیم شود كه معادل یك ماه آموزش و خدمت وظیفه عمومی آنان محسوب شود.
‌ماده 66 - سپاه موظف است حسب مورد با هماهنگی و همكاری شورای مدیریت حوزه علمیه و وزارتین فرهنگ و آموزش عالی و بهداشت،‌درمان و آموزش پزشكی، آموزشهای تخصصی بسیج را برای افرادی كه قبل از خدمت دوره ضرورت به تحصیلات عالیه در حوزه یا دانشگاه راه می‌یابند‌به صورت تئوری و اردوهای نظامی برگزار نماید.
‌تبصره 1 - آموزشهای فوق جزء واحدهای دروس اجباری دانشجویان در مقاطع كاردانی، كارشناسی، كارشناسی ارشد و دكترای پیوسته و همطراز‌آنها بوده و می‌بایستی به نحوی تنظیم گردد كه معادل یك ماه از آموزشهای دوره ضرورت خدمت وظیفه عمومی محسوب گردد.
‌تبصره 2 - آموزشهای موضوع ماده 65 و این ماده برای زنان متناسب با شرایط آنها و به ویژه در زمینه امداد، پشتیبانی مقاومت محلی و دفاع غیر‌نظامی خواهد بود.
‌تبصره 3 - تعداد و میزان واحدهای درسی و اردوهای عملی و نحوه معافیت از دروس تئوری و عملی نظامی با توجه به قوانین مربوطه بر طبق‌آیین‌نامه‌ای است كه توسط ستاد كل سپاه و با هماهنگی وزارتخانه‌ها و مراجع ذیربط تهیه و حسب مورد به تصویب شورای مدیریت حوزه یا شورای‌عالی انقلاب فرهنگی می‌رسد.
‌ماده 67 - آموزشهای یادآوری و حفظ انسجام نیروهای احتیاط بر اساس قانون خدمت وظیفه عمومی در حدود اعتبارات مصوب به مدت 15 - 5‌روز در سال در قالب گردانهای احتیاط كه در واحدهای رزمی و پشتیبانی رزمی و مراكز آموزش سپاه و ارتش ایجاد می‌گردد، به منظور حفظ توان رزمی و‌تخصصی آنان انجام می‌پذیرد.
‌ماده 68 - آموزشهای یادآوری و حفظ انسجام نیروهای ذخیره بر اساس قانون خدمت وظیفه عمومی و بسیجیان عادی و فعال در حدود اعتبارات‌مصوب به مدت حداكثر یك هفته در هر دو سال و به منظور ایجاد آمادگی توسط نیروی مقاومت بسیج سپاه انجام می‌پذیرد.
‌تبصره 1 - این افراد توسط نیروی مقاومت بسیج سپاه در مناطق مختلف كشور متناسب با جمعیت آنان در رده‌های مقاومت سازماندهی می‌گردند.
‌تبصره 2 - سپاه موظف است دستورالعمل اجرایی مواد 67 و 68 این قانون را تهیه و به تصویب فرماندهی كل برساند.
‌ماده 69 - مدت دوره‌های آموزشی مذكور در این قانون و مدت خدمت تمام‌وقت در سازمانهای رزمی برای پرسنل بسیجی فعال و ویژه كه مشمول‌خدمت وظیفه عمومی میباشند، جزء خدمت دوره ضرورت یا احتیاط آنان محسوب می‌گردد.
‌ماده 70 - كلیه دستگاههای اجرائی كشور كه از افراد وظیفه مازاد نیروهای مسلح مطابق قوانین و مقررات كشور استفاده می‌نمایند، موظفند برای‌تجدید آموزش نظامی و یا احضار در مواقع اضطرار و جنگی، افراد مذكور را مطابق دستورالعمل ستاد كل در اختیار نیروهای مسلح قرار دهند.
‌تبصره - احضار سایر نیروهای احتیاط و ذخیره مطابق ماده 56 قانون خدمت وظیفه عمومی و احضار اعضای بسیج مطابق دستورالعملی است كه‌به تصویب فرماندهی كل می‌رسد.
‌ماده 71 - در اجرای اصل 147 قانون اساسی سپاه موظف است با استفاده از مشمولین واجد صلاحیت خدمت وظیفه عمومی در حد بسیجی عادی‌پس از گذرانیدن آموزشهای عمومی و تخصصی اولیه واحدهای سازمان یافته بسیج فرهنگی، آموزشی، بهداشتی و سازندگی را ایجاد و بر طبق برنامه‌ها‌و سیاستهای وزارتخانه‌ها و نهادهای مربوطه حسب مورد جهت آموزش، سوادآموزی، بهداشت و درمان و سازندگی روستاها و مناطق محروم كشور با‌حفظ نظارت بر امور انضباطی و اجرای برنامه‌های تداوم آموزش آنان، در اختیار دستگاههای اجرایی ذیربط قرار دهد.
‌تبصره 1 - اقدام فوق مربوط به زمان صلح بوده و در زمان جنگ و بحران افراد فوق مطابق سیاستهای ابلاغی از سوی ستاد كل به كار گرفته‌می‌شوند.
‌تبصره 2 - تعداد و درصد افراد مورد نیاز از طبقات مختلف مشمولین، همه‌ساله به پیشنهاد هیأت وزیران و تأیید ستاد كل تعیین می‌شود.
‌تبصره 3 - آیین‌نامه اجرایی این ماده توسط وزارت با هماهنگی ستاد كل سپاه و ستاد كل تهیه و به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.
‌بخش دوم - ارزشیابی و ترفیعات
‌ماده 72 - ترفیع عبارت است از نیل به درجه یا رتبه بالاتر برابر مقررات این قانون.
‌تبصره - ترفیعات و روش اجرای آن به موجب آیین‌نامه‌ای است كه توسط ستاد كل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی كل خواهد رسید.
‌ماده 73 - سپاه موظف است كلیه پرسنل كادر ثابت و بسیجی ویژه را با توجه به عوامل زیر و طبق آیین‌نامه مربوطه مورد ارزیابی قرار دهد:
‌الف - رعایت موازین اخلاقی و شئونات اسلامی و صلاحیتهای سیاسی - امنیتی.
ب - استعداد، كارآیی و شایستگی در عملكرد و رعایت انضباط.
ج - نتایج آموزشهای عقیدتی - سیاسی و نظامی حین خدمت.
‌د - نتایج سنجش و آزمونهای آمادگی جسمانی در حین خدمت.
ه - انجام مأموریتهای خطرناك و سخت.
‌ماده 74 - سوابق و عملكرد پرسنل سپاه در مقاطع مختلف بر طبق آیین‌نامه مربوطه مورد ارزشیابی قرار گرفته و پس از تأیید كمیسیون ارزشیابی‌نیرو و یا سازمان مربوط و تصویب مقامات مذكور در ماده 87 این قانون با توجه به امتیازات مكتسبه از حداقل 6 ماه تأخیر در ترفیع و حداكثر یك سال‌ارشدیت برخوردار خواهند شد.
‌تبصره 1 - ارزشیابی پرسنل قبل از موعد ترفیع خواهد بود و در هر مقطع ترفیعاتی حداقل یك بار ارزشیابی صورت خواهد گرفت و زمان ارزشیابی‌بنا به شرایط زمانی و نیاز سپاه متفاوت خواهد بود.
‌تبصره 2 - نتیجه ارزشیابی پرسنل برابر آیین‌نامه‌های مربوطه ملاك ترفیعات و انتصابات بوده و در تشویقات و تنبیهات و اعزام به دوره‌های‌آموزشی نیز مؤثر خواهد بود.
‌تبصره 3 - تركیب اعضاء، حدود اختیارات و وظایف و تعداد كمیسیونهای ارزشیابی و نحوه ارزشیابی و ترفیعات پرسنل در چارچوب مواد مندرج‌در این قانون توسط ستاد كل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی كل خواهد رسید.
‌ماده 75 - ترتیب درجات پرسنل نظامی نیروهای سپاه و درجات معادل آن در نیروی دریایی سپاه به شرح زیر می‌باشد:
1 - سرباز ناوی
2 - سربازدوم ناوی‌دوم
3 - سربازیكم ناوی‌یكم
4 - رزمیار سرناوی
5 - رزم‌آورسوم ناویارسوم
6 - رزم‌آوردوم ناویاردوم
7 - رزم‌آوریكم ناویاریكم
8 - رزم‌داردوم ناوداردوم
9 - رزم‌داریكم ناوداریكم
10 - ستوان‌سوم ناوبان‌سوم
11 - ستوان‌دوم ناوبان‌دوم
12 - ستوان‌یكم ناوبان‌یكم
13 - سروان ناوسروان
14 - سرگرد ناوسالارسوم
15 - سرهنگ‌دوم ناوسالاردوم
16 - سرهنگ ناوسالاریكم
17 - سرتیپ‌دوم دریاداردوم
18 - سرتیپ دریادار
19 - سرلشكر دریابان
20 - سپهبد دریاسالار
21 - ارتشبد دریابد
‌تبصره - در كلیه مواردی كه در این قانون عناوین درجات پرسنل نیروهای سپاه ذكر شده است در مورد پرسنل نیروی دریایی سپاه عناوین درجات‌معادل آن مورد نظر می‌باشد.
‌ماده 76 - تعداد رتبه‌ها برای كارمندان موضوع این قانون، 20 رتبه بوده و كارمندان مزبور در صورت شایستگی و كارآیی هر چهار سال یك مرتبه‌ارتقاء خواهند یافت.
‌ماده 77 - پرسنلی كه با مدرك تحصیلی پائین‌تر از دیپلم به استخدام سپاه درآمده‌اند و بعد از طی دوره آموزش عمومی سپاه و آموزش تخصصی‌اولیه به درجه رزم‌آوردومی نائل آمده، و حداقل مدت توقف آنان در كلیه درجات بعدی چهار سال خواهد بود.
‌تبصره 1 - پرسنل موضوع این ماده در صورتی كه موفق به اخذ دیپلم شوند ولی شرایط شركت در آزمون ورودی دوره اول علوم پایه نظامی یا‌دوره‌های معادل آنرا نداشته باشند و یا موفق به طی آن دوره نشوند، در صورت نیاز سپاه و گذراندن آموزش دوره سرپرستی مطابق ماده 40 این قانون‌می‌توانند به درجه ستوان‌سومی نائل شوند.
‌تبصره 2 - پرسنلی كه موفق به اخذ مدارك تحصیلی بالاتر گردند به ازاء هر سال تحصیلی تا مدرك دیپلم از 9 ماه ارشدیت برخوردار خواهند شد.
‌تبصره 3 - پرسنلی كه موفق به اخذ مدرك دیپلم نگردند با درجه ستوان‌سومی بازنشسته می‌شوند.
‌تبصره 4 - سپاه می‌تواند در صورت درخواست پرسنل موضوع تبصره 3 این ماده و نیاز سپاه به آنها آنان را به صورت كارمندی موضوع بند "ب"‌ماده 19 این قانون تغییر وضعیت دهد.
‌تبصره 5 - سپاه موظف است زمینه و شرایط لازم جهت آموزش دوره دبیرستان را در این درجات برای پرسنل فراهم نماید.
‌تبصره 6 - دولت موظف است نسبت به تأمین شغل مناسب برای پرسنل موضوع این ماده از قبیل واگذاری ابزار كار، ادامه استخدام در دستگاههای‌دولتی یا واگذاری سرمایه جهت اشتغال، برابر آیین‌نامه‌ای كه توسط وزارت دفاع با همكاری ستاد كل سپاه و دیگر وزارتخانه‌های ذیربط تهیه و به‌تصویب هیأت وزیران می‌رسد، اقدام نماید به نحوی كه پس از خدمت در سپاه بدون شغل باقی نمانند.
‌ماده 78 - فارغ‌التحصیلان دوره اول دانشكده علوم نظامی به درجه ستوان‌سومی و فارغ‌التحصیلان دوره دوم به درجه ستوان‌دومی نائل می‌شوند و‌حداقل مدت توقف آنها در درجات ستوانی 3 سال و در درجات سروانی و بالاتر 4 سال به جز در درجه سرهنگی كه 5 سال می‌باشد.
‌تبصره - در مورد كسانی كه به درجه سرتیپ‌دومی نائل شده‌اند و دانشكده فرماندهی و ستاد را طی نموده‌اند یا مدرك تحصیلی فوق لیسانس و‌بالاتر مورد نیاز و قابل قبول سپاه را دارند ارتقاء به درجات سرتیپی و بالاتر بر حسب نیاز با پیشنهاد فرماندهی كل سپاه و تصویب فرماندهی كل خواهد‌بود.
‌ماده 79 - وضعیت ترفیعات پرسنل نظامی فارغ‌التحصیل مدارس و مؤسسات آموزش عالی و دانشگاههای كشور پس از استخدام و طی دوره‌آموزش عمومی پاسداری و فارغ‌التحصیلان دانشكده‌های علمی - تخصصی دانشگاه امام حسین (ع) حسب مورد به قرار زیر خواهد بود:
‌الف - دارندگان مدارك فوق دیپلم به درجه ستوان‌سومی نائل می‌شوند.
ب - دارندگان مدارك لیسانس به درجه ستوان‌دومی نائل می‌شوند.
ج - دارندگان مدارك بالاتر در ازاء هر سال تحصیلی بالاتر از لیسانس یا معادل آن از دو سال ارشدیت نسبت به دارندگان مدرك لیسانس و در ازاء‌هر چهار سال ارشدیت از یك درجه بالاتر برخوردار می‌گردند و ترفیعات بعدی این قبیل پرسنل تابع مقررات ماده 78 این قانون خواهد بود.
‌ماده 80 - با پرسنلی كه در طول خدمت موفق به اخذ و ارائه مدرك تحصیلی فوق دیپلم و بالاتر مورد نیاز و قابل قبول سپاه شوند به ترتیب زیر رفتار‌می‌شود:
‌الف - چنانچه در زمان ارائه مدرك تحصیلی درجه آنان پائین‌تر از درجات ورودی مدرك ارائه شده باشد به درجات ورودی مدرك جدید برابر‌مقررات ماده 79 این قانون نائل می‌شوند.
ب - چنانچه در زمان ارائه مدرك تحصیلی درجه آنان بالاتر از درجه ورودی مدرك ارائه شده باشد صرفاً ترفیعات بعدی آنان بر اساس مدرك‌تحصیلی جدید تابع مقررات ماده 78 این قانون خواهد بود.
‌ماده 81 - پرسنل پیمانی پس از طی دوره آموزشی لازم به درجات یا رتبه‌های زیر نائل می‌شوند:
‌الف - دارندگان مدرك پایان دوره ابتدایی به درجه رزم‌آورسومی.
ب - دارندگان مدرك پایان دوره راهنمایی به درجه رزم‌آوردومی.
ج - دارندگان مدرك پایان دوره دبیرستان به درجه رزم‌آوریكمی یا رتبه 7
‌د - دارندگان مدرك فوق دیپلم به درجه ستوان‌سومی یا رتبه 10
ه - دارندگان مدرك لیسانس به درجه ستوان‌دومی یا رتبه 11
‌و - دارندگان مدرك بالاتر در ازاء هر مقطع تحصیلی بالاتر از لیسانس یك درجه یا رتبه بالاتر برخوردار می‌گردند.
‌تبصره - پرسنل پیمانی كارمند كه بر اساس تخصص و مهارت عملی و با مدرك تحصیلی پائین‌تر از دیپلم به استخدام در می‌آیند برابر ماده 85 این‌قانون به رتبه‌های مربوطه نائل می‌شوند.
‌ماده 82 - پرسنل پیمانی و وظیفه كه برابر مقررات این قانون در كادر ثابت استخدام می‌شوند چنانچه آموزشهای مورد نیاز كادر ثابت را طی نكرده‌باشند می‌بایست آنرا طی نموده و چنانچه درجه آنان پس از آموزشهای مزبور برابر درجات پیمانی و وظیفه آنان باشد مدت خدمت پیمانی و وظیفه در‌آن درجه جزء سابقه ترفیع منظور خواهد شد.
‌تبصره 1 - پرسنلی كه سابقه خدمت تمام وقت به صورت بسیجی فعال یا ویژه در سپاه دارند، مشمول مقررات این ماده خواهند شد.
‌تبصره 2 - احتساب مدت خدمت پیمانی، وظیفه و بسیجی این قبیل پرسنل از نظر سنوات بازنشستگی مشروط به پرداخت كسور بازنشستگی به‌صندوق بازنشستگی سپاه می‌باشد.
‌ماده 83 - پرسنل وظیفه از نظر نیل به درجات تابع مقررات قانون خدمت وظیفه عمومی بوده كه با شرایط این قانون تطبیق داده خواهد شد.
‌ماده 84 - اولین رتبه كارمندان موضوع بند "‌الف" ماده 19 این قانون در بدو استخدام با مدرك پایان دوره دبیرستان "9" و با مدرك تحصیلی بالاتر از‌دیپلم به ازای هر دو سال تحصیلی بالاتر از دیپلم یك رتبه بالاتر از 9 می‌باشد.
‌تبصره 1 - در صورتی كه تعداد سنوات تحصیلی بالاتر از دیپلم، فرد باشد به ازای آخرین سال تحصیلی، از 2 سال ارشدیت برخوردار می‌گردند.
‌تبصره 2 - كارمندان موضوع این ماده كه در طول خدمت، مدرك تحصیلی بالاتر از مدرك ارائه شده در بدو استخدام كه مورد نیاز سازمان باشد ارائه‌نمایند، چنانچه در زمان ارائه مدرك جدید رتبه خدمتی آنان پائین‌تر از رتبه ورودی مدرك ارائه شده باشد، رتبه آنان به رتبه ورودی مدرك جدید تغییر‌یافته و از مزایای مقرره مربوط به آن در طول خدمت استفاده خواهند نمود و چنانچه در زمان ارائه مدرك تحصیلی، رتبه آنان بالاتر از رتبه ورودی مدرك‌ارائه شده باشد، صرفاً ترفیعات بعدی آنان بر اساس مدرك تحصیلی جدید انجام خواهد شد.
‌ماده 85 - اولین رتبه كارمندان موضوع بند "ب" ماده 19 این قانون كه با مهارتی در یكی از رده‌های یك تا سه برای مشاغلی استخدام می‌شوند كه از‌نظر پیچیدگی و سختی در یكی از گروههای یك تا سه قرار دارند به شرح زیر می‌باشد:
‌الف - رده 1 گروه 1، رتبه (1).
ب - رده 2 گروه 12 و رده 1 گروه 2، رتبه (3).
ج - رده 3 گروه 1 و رده 2 گروه 2 و رده 1 گروه 3، رتبه (5).
‌د - رده 3 گروه 2 و رده 2 گروه 3، رتبه (6).
ه - رده 3 گروه 3، رتبه (8).
‌تبصره 1 - كارمندان موضوع بند "‌الف" این ماده در صورت داشتن مدرك پایان دوره ابتدایی از 1 سال ارشدیت و كلیه كارمندان موضوع این ماده در‌صورت داشتن مدرك پایان دوره راهنمایی از 4 سال ارشدیت و به شرط داشتن مدرك پایان دوره دبیرستان از 8 سال ارشدیت برخوردار می‌گردند و در‌صورتی كه در طول خدمت موفق به اخذ و ارائه این مدرك گردند و از خدمت آنها حداقل 5 سال باقی مانده باشد از تاریخ ارائه مدرك از ارشدیت مربوط‌برخوردار خواهند شد.
‌تبصره 2 - پرسنل موضوع این ماده چنانچه مدارك تحصیلی بالاتر از دیپلم را ارائه دهند در صورت نیاز سپاه به كارمند موضوع بند "‌الف" ماده 19‌تغییر وضعیت داده و ترفیعات بعدی آنان مطابق ماده 84 این قانون خواهد بود.
‌تبصره 3 - كارمندان موضوع این ماده در صورتی كه در طول خدمت موفق شوند در شغلی كه در گروه بالاتر قرار دارد به تأیید كمیسیون ماده 32 این‌قانون با یكی از رده‌های سه‌گانه مهارت انجام وظیفه نمایند در صورت نیاز سازمان به گروه شغلی مزبور انتقال یافته و چنانچه رتبه ورودی رده مهارت و‌گروه شغلی جدید بالاتر از رتبه آنان در زمان انتصاب در شغل جدید باشد از زمان انتصاب رتبه آنان به رتبه ورودی مزبور تغییر یافته و از مزایای مقرره‌مربوط به آن در طول خدمت استفاده خواهند نمود.
‌ماده 86 - برای ترفیع پرسنل علاوه بر حائز بودن كلیه شرایط مقرر در این قانون و ضوابط مربوط بایستی قبلاً یا همزمان با ترفیع در شغل سازمانی‌بالاتر منصوب شده باشد.
‌تبصره 1 - سپاه مكلف است حتی‌الامكان پیش‌بینی‌های لازم را در زمینه استخدام، آموزش و گردش مشاغل سازمانی به نحوی انجام دهد كه‌پرسنل به علت نداشتن محل سازمانی از نیل به ترفیع محروم نگردند.
‌تبصره 2 - ایجاد یا بالا بردن محل سازمانی به منظور ترفیع ممنوع است.
‌تبصره 3 - چنانچه ارتقاء فرد بر اساس مقررات مربوط میسر نباشد و یا به تأخیر بیافتد در این صورت پس از توقف حداقل مدت لازم در درجه یا‌رتبه و یا حتی اخذ ارشدیت، در همان درجه یا رتبه ادامه خدمت خواهند داد.
‌تبصره 4 - ترفیع پرسنل موعد معینی نداشته و با داشتن كلیه شرایط لازم در هر موقع سال اعطاء می‌گردد.
‌ماده 87 - ترفیع پرسنل با رعایت مواد مندرج در این قانون منوط به تصویب مقامات ذیل می‌باشد:
‌الف - پرسنل نظامی تا درجه ستوان‌دومی و كارمندان تا رتبه 17 در نیروها، فرمانده نیروی مربوطه، در ستاد كل توسط رئیس ستاد كل، در وزارت‌توسط وزیر، در ستاد كل سپاه توسط رئیس ستاد كل سپاه و در سازمانهای وابسته توسط رؤسای سازمانها.
ب - پرسنل نظامی كه از درجه ستوان‌یكمی تا سرتیپ‌دومی در سپاه توسط فرماندهی كل سپاه، در وزارت و ستاد كل، توسط فرماندهی كل و‌كارمندان از رتبه 18 و به بالا در سپاه توسط فرماندهی كل سپاه و در وزارت توسط وزیر و در ستاد كل توسط رئیس ستاد كل.
ج - درجه سرتیپی و بالاتر توسط فرماندهی كل.
‌ماده 88 - در موارد استثنایی به منظور تأمین نیازمندیهای سپاه و حفظ تعادل در سلسله مراتب مشاغل حساس حسب مورد با پیشنهاد رئیس ستاد‌كل، فرماندهی كل سپاه، وزیر و تصویب فرماندهی كل، پرسنل كادر ثابت نظامی و بسیجیان ویژه از حداكثر تا 2 سال درجه موقت ترفیع بهره‌مند‌می‌شوند
‌تبصره 1 - پرسنلی كه به درجه موقت نائل می‌شوند در تمامی مدتی كه حق استفاده از درجه مزبور را دارند حقوق درجه موقت را در یافت خواهند‌داشت.
‌تبصره 2 - ترفیع این پرسنل از لحاظ درجه ثابت تابع ضوابط مندرج در این قانون می‌باشد.
‌تبصره 3 - در صورت رفع نیاز سازمانی یا عدم كارآیی و شایستگی، درجه موقت حسب مورد بنا به پیشنهاد رئیس ستاد كل، فرماندهی كل سپاه و‌وزیر و با تصویب فرماندهی كل سلب می‌گردد.
‌تبصره 4 - در صورتی كه مشمولین این ماده در حین استفاده از درجه موقت بازنشسته یا معلول یا فوت شوند عنوان و مزایای درجه موقت از آنان‌سلب می‌گردد و مأخذ احتساب حقوق بازنشستگی یا وظیفه و یا مستمری بر مبنای حقوق درجه ثابت خواهد بود، مگر در مورد پرسنل شهید، جانباز،‌مفقودالاثر در جبهه و اسیر كه درجه موقت آنان مبنای احتساب حقوق مستمری و وظیفه خواهد بود.
‌ماده 89 - ارزشیابی و ترفیع پرسنل منتسب، فراری، بازداشت، محكومین قضایی و قانونی، غایب، منتظر خدمت و بدون كار برابر مقررات این قانون‌و مطابق آیین‌نامه‌ای خواهد بود كه به همین منظور توسط ستاد كل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی كل خواهد رسید.
‌ماده 90 - پرسنلی كه به تنزیل موقت درجه یا رتبه تنبیه می‌شوند مدت مزبور جزء سنوات لازم جهت ترفیعات آنها محسوب نخواهد شد.
‌ماده 91 - پرسنلی كه سابقه خدمت در وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی یا وابسته به دولت داشته یا همكاری تمام وقت با نهادهای انقلاب اسلامی‌به صورت رسمی یا داوطلبانه نموده و سوابق خدمتی آنان به سپاه منتقل می‌شود، چنانچه سابقه خدمت مذكور در رابطه با شغل آنان در سپاه باشد، جزء‌سنوات خدمتی و ترفیعاتی محسوب خواهد شد و در غیر این صورت فقط در سنوات بازنشستگی به حساب می‌آید.
‌ماده 92 - مدارك علمی، فنی، حرفه‌ای و هنری كه توسط مراجع ذیصلاح و رسمی كشور اعطاء می‌گردد مطابق آیین‌نامه‌ای خواهد بود كه توسط‌ستاد كل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی كل خواهد رسید. مشابه مدارك تحصیلی مورد ارزیابی قرار گرفته و در ترفیعات ملاك عمل خواهد بود.
‌ماده 93 - دانش‌آموزان زیر 15 سال سن كه دارای شرایط لازم برای عضویت ارتش بیست میلیونی می‌باشند، به عنوان بسیجی عادی تلقی می‌شوند.
‌ماده 94 - درجات اعضاء ارتش بیست میلیونی كه شامل بسیجیان عادی و فعال بالای 15 سال سن می‌باشند و ترتیب آنها به شرح زیر می‌باشد:
1 - رزمنده.
2 - رزمجو.
3 - دریادل.
4 - مجاهد.
‌تبصره 1 - در جداول سازمانی رده‌های مقاومت، محلهای سازمانی پائین‌تر از ناحیه مقاومت با درجات مذكور در این ماده و از ناحیه مقاومت و‌بالاتر از درجات نظامی موضوع ماده 75 این قانون تعیین می‌گردد.
‌تبصره 2 - فرماندهی رده ناحیه مقاومت در ارتش بیست میلیونی از بین بسیجیان ویژه یا كادر ثابت نظامی سپاه انتخاب شده و فرماندهان رده پایگاه‌مقاومت و گروه مقاومت ارتش بیست میلیونی از بین بسیجیان فعال كه حداقل دارای درجات دریادل و رزمجو بوده باشند انتخاب شوند.
‌تبصره 3 - بسیجیان عادی صرفاً به درجه رزمنده و بسیجیان فعال به درجات رزمجو و بالاتر نائل می‌گردند.
‌ماده 95 - نیل اعضاء بسیجی به درجه رزمنده منوط به طی دوره آموزش عمومی مقدماتی موضوع ماده 62 این قانون و نیل به درجه رزمجو منوط‌به طی دوره آموزش تخصصی بسیج موضوع ماده 65 این قانون می‌باشد.
‌تبصره 1 - ترفیعات بعدی اعضاء بسیجی متناسب با طی دوره‌های آموزش حفظ انسجام موضوع بند "‌د" ماده 61 این قانون، میزان فعالیت در‌رده‌های مقاومت و امداد محلی و مأموریتهای سپاه، كارآیی و مهارت و صلاحیت و شایستگی، میزان تشویقات و سطح تحصیلاتی آنان مطابق‌دستورالعملی است كه توسط ستاد كل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی كل خواهد رسید.
‌تبصره 2 - در هر صورت حداقل مدت توقف در درجات رزمجو و دریادل جهت نیل به درجه بالاتر از تاریخ تصویب این قانون حداقل پنج سال‌می‌باشد.
‌ماده 96 - پرسنل بسیجی عادی و فعال بهنگام بكارگیری در سازمان رزم و یا گذراندن دوران خدمت وظیفه عمومی و پرسنل بسیجی ویژه، به‌درجات نظامی سپاه موضوع ماده 85 این قانون به شرح زیر نائل می‌گردند:
‌الف - بسیجیان عادی برابر مقررات مربوط به ترفیعات مشمولین خدمت وظیفه عمومی.
ب - بسیجیان فعال متناسب با میزان فعالیت، صلاحیت و شایستگی و طی دوره‌های آموزشی حداكثر تا دو درجه بالاتر نسبت به بسیجیان عادی.
ج - بسیجیان ویژه برابر مقررات مربوط به ترفیعات كادر ثابت نظامی و با توجه به مدرك تحصیلی، طی دوره‌های آموزشی، میزان فعالیت و‌صلاحیت و شایستگی متناسب با درجات نظامی و حداكثر تا درجه ارتشبدی، حداقل مدت توقف این دسته از پرسنل در هر درجه در صورت خدمت‌تمام‌وقت برابر حداقل مدت توقف پرسنل كادر ثابت در همان درجه مطابق دیگر مواد این قانون می‌باشند.
‌تبصره - آیین‌نامه اجرایی این ماده و چگونگی محاسبه میزان فعالیت، طی دوره‌های آموزشی، صلاحیت و شایستگی پرسنل بسیجی در ترفیعات‌آنان توسط ستاد كل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی كل خواهد رسید.
‌فصل چهارم - وضعیت پرسنل از لحاظ خدمت
‌ماده 97 - وضعیت پرسنل مشمول این قانون از لحاظ خدمت حسب مورد به شرح زیر خواهد بود:
‌الف - خدمت آزمایشی.
ب - خدمت آموزشی.
ج - حاضر به خدمت.
‌د - مأمور.
ه - مأمور به خدمت.
‌و - مرخصی.
‌ز - غائب.
ح - فراری.
ط - بازداشت.
ی - منتظر خدمت.
ك - بدون كار.
ل - منتسب.
‌ماده 98 - خدمت آزمایشی - وضع خدمتی كارمندانی كه برابر مقررات مربوط به خدمت پذیرفته شده و به منظور ارزیابی شایستگی‌های لازم به‌مدت 6 ماه تا 2 سال مرحله آزمایشی را می‌گذرانند.
‌ماده 99 - خدمت آموزشی - وضع خدمتی پرسنل كادر ثابت و بسیجی ویژه‌ای است كه بدون داشتن شغل سازمانی در یكی از مؤسسات یا مراكز‌آموزشی به هزینه سپاه یا وزارت یا ستاد كل آموزش می‌بینند.
‌تبصره - جز در مورد آموزشهای بدو استخدام چنانچه دوره آموزش كمتر از 6 ماه باشد پرسنل با حفظ محل سازمانی به صورت مأمور دوره را طی‌خواهند نمود و و در صورتی كه دوره آموزش بیشتر از 6 ماه باشد پرسنل در دوران آموزش منتسب خواهند بود.
‌ماده 100 - حاضر به خدمت - وضع پرسنلی است كه برابر مقررات مربوطه در یكی از مشاغل سازمانی، منصوب و عملاً در آن شغل انجام وظیفه‌می‌نمایند.
‌ماده 101 - مأمور - وضعیت پرسنلی است كه برای مدتی كمتر از یك سال در یكی از مشاغل سازمانی غیر از شغل سازمانی خود و یا در شغلی كه‌در سازمان محلی برای آن پیش‌بینی نشده است گمارده شده و یا به ستاد كل، وزارت و سایر نیروها برای مدت مزبور اعزام گردند.
‌تبصره 1 - مأمور شدن و انتقال پرسنل ستاد كل و وزارت به نیروها و سازمانهای سپاه با تصویب ستاد كل سپاه انجام خواهد شد.
‌تبصره 2 - نیروها و سازمانها مكلفند پرسنل مازاد بر نیاز خود را به ستاد كل سپاه معرفی نمایند تا با انتقال یا مأمور نمودن آنان به ستاد كل، وزارت و‌سایر نیروها و سازمانها امكان بهره‌برداری هر چه بیشتر از پرسنل و تأمین نیازهای سازمانی فراهم گردد.
‌ماده 102 - مأمور به خدمت - وضعیت پرسنلی است كه به سایر وزارتخانه‌ها و یا نهادها یا سازمانهای دولتی یا وابسته به دولت مأمور می‌گردند.
‌تبصره - مأمور به خدمت شدن پرسنل منوط به تصویب مقامات مذكور در ماده 87 این قانون و درج مراتب در فرمان همگانی می‌باشد.
‌ماده 103 - مرخصی - وضع پرسنلی است كه برابر مقررات مربوطه، در حال استفاده از مرخصی‌های زیر می‌باشند:
‌الف - مرخصی استحقاقی - پرسنل كادر ثابت، وظیفه و پیمانی حق استفاده از یك ماه مرخصی سالانه با استفاده از حقوق و مزایای مربوطه را دارا‌می‌باشند مدت مرخصی در مناطق بد آب و هوا 45 روز خواهد بود، پرسنل در دوره‌های آموزشی و تحصیلی می‌توانند طبق مقررات مندرج در‌اساسنامه آموزشگاههای مربوط از مرخصی آموزشی و تحصیلی استفاده نمایند.
ب - مرخصی استعلاجی - پرسنلی كه به علت بیمار قادر به خدمت نمی‌باشند با تجویز پزشك مسئول، علاوه بر مرخصی استحقاقی حداكثر تا‌چهار ماه در سال می‌توانند از این مرخصی استفاده نمایند. با پرسنل زن از نظر مرخصی دوران بارداری برابر با مشمولین قانون استخدام كشوری رفتار‌خواهد شد.
ج - مرخصی اضطراری - پرسنلی كه از استحقاق مرخصی سالانه را نداشته، لیكن بنا بر ضرورت نیاز به مرخصی دارند، می‌توانند از مرخصیهای‌استحقاقی سال بعد حداكثر تا 15 روز استفاده نمایند.
‌د - مرخصی بدون حقوق - پرسنل در شرایط خاص و ضروری می‌توانند حداكثر جمعاً سه سال در طول خدمت از مرخصی بدون حقوق استفاده‌نمایند این مدت از لحاظ ترفیعات و بازنشستگی جزء سنوات خدمتی محسوب نمی‌گردد.
ه - مرخصی تشویقی - به مقتضای ابراز لیاقت و شایستگی ممكن است حداكثر تا 30 روز در طول سال به پرسنل مرخصی تشویقی داده شود.
‌و - مرخصی مأموریت - پرسنلی كه به منظور انجام مأموریتهای محوله از طرف سپاه حداقل به مدت 3 ماه به خارج از محل خدمت و سكونت‌خود اعزام شوند، می‌توانند علاوه بر مرخصی استحقاقی به ازای هر ماه حداكثر از 5 روز مرخصی مأموریت استفاده نمایند.
‌تبصره 1 - ترتیب استفاده از مرخصیهای مذكور در بندهای این ماده، تعیین مناطق بد آب و هوا موضوع بند "‌الف" این ماده و حدود اختیارات‌فرماندهان و مسئولین در دادن مرخصیها به موجب آیین‌نامه‌ای است كه توسط ستاد كل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی كل می‌رسد.
‌تبصره 2 - در شرایط جنگی و بحرانی و بسیج همگانی و در مواقعی كه ضرورت ایجاب می‌نماید اعطاء مرخصی و مدت آن بر طبق آیین‌نامه‌ای‌است كه توسط ستاد كل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی كل می‌رسد.
‌ماده 104 - غایب - غایب وضع پرسنلی است كه بدون رعایت مقررات در محل خدمت حاضر نشوند.
‌ماده 105 - فراری - فراری وضع پرسنلی است كه مدت غیبت آنان در زمان صلح از 15 روز و در زمان جنگ از 5 روز تجاوز نماید. حقوق و مزایای‌این قبیل پرسنل از تاریخ غیبت قطع می‌گردد و پرسنل فراری پس از معرفی یا دستگیری بلافاصله شروع به خدمت نموده و به اتهام فرار آنان برابر‌مقررات كیفری مربوطه رسیدگی می‌شود. وضعیت خدمتی پرسنل سپاه به استثناء پرسنل وظیفه كه مرتكب فرار از خدمت شده‌اند به شرح زیر خواهد‌بود:
‌الف - در صورت صدور رأی برائت یا قرار منع پیگرد، ایام غیبت و فرار به انتساب تبدیل خواهد شد.
ب - در صورت محكومیت به مجازاتی كه مستلزم اخراج از خدمت نباشد، ایام غیبت و فرار جزء خدمت محسوب نمی‌گردد.
ج - در صورت محكومیت به مجازاتی كه مستلزم اخراج از خدمت باشد از تاریخ قطعیت رأی اخراج خواهند شد.
‌تبصره - هر گاه مدت فرار پرسنل بالغ بر 6 ماه گردد از زمان آغاز غیبت اخراج شده محسوب می‌گردند و پس از آن برابر مقررات كیفری محاكمه شده‌و فقط در صورت صدور رأی برائت یا قرار موقوفی تعقیب یا منع پیگرد حكم اخراج نیز كان‌لم‌یكن خواهد شد و در صورتی كه محاكمه غیابی انجام‌گردد پرسنل می‌توانند پس از حضور به حكم صادره اعتراض نموده و در صورت صدور رأی برائت یا قرار موقوفی تعقیب یا منع پیگرد در رسیدگی‌مجدد، حكم اخراج آنان نیز كان‌لم‌یكن می‌گردد.
‌ماده 106 - بازداشت - وضع پرسنلی است كه به موجب قرارهای صادره از مراجع ذیصلاح قضایی تا صدور حكم قطعی در توقیف بسربرده و یا‌برابر مقررات انضباطی در بازداشتگاه یا محل خدمتی تحت نظر باشند.
‌ماده 107 - منتظر خدمت - وضع پرسنلی است كه برابر مقررات مربوطه به علت ارتكاب تخلفات انضباطی، با حفظ پست سازمانی به طور موقت‌از كار بركنار شده باشند.
‌تبصره - مدت انتظار خدمت پرسنل جزء ایام خدمت برای ترفیع منظور نشده و تنها از نظر بازنشستگی محسوب می‌گردد.
‌ماده 108 - بدون كار - وضع پرسنلی است كه به یكی از علل زیر بدون حفظ پست سازمانی موقتاً از كار بركنار می‌گردند:
‌الف - برابر احكام صادره از دادگاههای صالح زندانی شوند.
ب - به علت عدم پرداخت محكوم به یا بدهی منجر به صدور اجرائیه، زندانی بشوند.
ج - به علت ارتكاب تخلفات انضباطی یا قرارهای صادره از مراجع ذیصلاح قضایی موقتاً بدون كار شوند.
‌د - در صورتی كه محكوم به اقامت اجباری یا ممنوع از اقامت در محل معین بشوند.
‌تبصره 1 - چنانچه در محل اقامت پرسنل مشمول بند "‌د" یكی از مراكز سپاه وجود داشته باشد سپاه در صورت نیاز می‌تواند آنان را به جای بدون‌كاری در آن محل حاضر به خدمت نماید.
‌تبصره 2 - مدت بدون كاری پرسنل جزء ایام خدمت برای ترفیع منظور نشده و تنها از نظر بازنشستگی محسوب می‌گردد.
‌تبصره 3 - محكومیتها به میزانی كه مشمول عفو، آزادی مشروط، تعلیق اجرای مجازات، تأخیر اجرای حكم یا حبس یا خدمت قرار می‌گیرند باعث‌بدون كاری نخواهد بود.
‌ماده 109 - منتسب - وضعیت پرسنلی است كه در یكی از حالتهای زیر از رده خدمتی خود منفك گردیده و حسب مورد در اختیار پرسنلی نیرو یا‌سازمان مربوطه یا ستاد كل سپاه یا ستاد كل یا وزارت قرار می‌گیرند، مدت انتساب جزء مدت خدمت برای ترفیع منظور می‌گردد.
‌الف - پرسنلی كه به واسطه حذف یا انحلال محل سازمانی به طور موقت بدون شغل شوند تا سه ماه. نیرو یا سازمان مربوطه موظف است ظرف‌این مدت وضعیت شغلی این قبیل پرسنل را روشن نماید.
ب - پرسنلی كه به دست دشمنان خارجی اسیر گردیده یا توسط ضد انقلابیون یا اشرار یا سارقین و یا قاچاقچیان به گروگان گرفته شده باشند برای‌تمام مدت اسارت یا در گروگان بودن و حداكثر تا 6 ماه پس از آزادی، نیرو یا سازمان مربوطه موظف است ظرف مدت مذكور وضعیت این قبیل پرسنل‌را روشن نماید.
ج - پرسنل مفقودالاثر كه در نبرد با دشمنان خارجی یا رویارویی با ضد انقلابیون یا اشرار یا سارقین مسلح و یا قاچاقچیان ناپدید شده و وضع آنان‌نامعلوم است تا تعیین وضعیت و پرسنلی كه بنا به عللی غیر از موارد فوق ناپدید می‌شوند حداكثر به مدت 6 ماه.
‌د - پرسنلی كه به لحاظ بیماری بیش از 4 ماه بستری می‌گردند حداكثر تا یك سال و جانبازان موضوع بند "ج" ماده 121 این قانون حداكثر تا 2‌سال.
‌تبصره 1 - پرسنل مأمور و مأمور به خدمت بیش از 6 ماه و همچنین پرسنلی كه در طول خدمت به دوره‌های آموزشی بیش از 6 ماه اعزام می‌گردند‌در حكم منتسب خواهند بود.
‌تبصره 2 - احتساب مدت انتساب پرسنل موضوع بند "ج" این ماده برای ترفیع منوط به تعیین تكلیف آنان خواهد بود.
‌فصل پنجم - تكالیف انضباطی پرسنل، تشویقات، تنبیهات و چگونگی رسیدگی به شكایات
‌ماده 110 - پرسنل سپاه از نظر امور انضباطی تابع آیین‌نامه‌ای می‌باشند كه تكالیف انضباطی پرسنل، نوع و میزان تشویقات و تنبیهات انضباطی و‌حدود اختیارات فرماندهان و مسؤولان در زمینه اعمال آنها را در حدود مقرر در این قانون تعیین می‌نماید.
‌آیین‌نامه انضباطی فوق توسط ستاد كل سپاه تهیه و پس از تصویب فرماندهی كل به مورد اجراء گذارده می‌شود.
‌ماده 111 - پرسنل به مقتضای ابراز لیاقت و شایستگی به شرح زیر تشویق می‌گردند:
‌الف - تشویق شفاهی
ب - تشویق كتبی
ج - تشویق در دستور قسمتی
‌د - تشویق در دستور نیرو یا سازمان
ه - تشویق در فرمان همگانی سپاه
‌و - مرخصی تشویقی
‌ز - پاداش و جوائز
ح - اعطای نشان
ط - رفع تنبیهات
ی - ارشدیت
ك - اعطای بورسیه آموزش تحصیلی
‌تبصره - دادن ارشدیت به پرسنلی كه از خود رشادت، شجاعت، فداكاری، تلاش، ابتكار و خلاقیت فوق‌العاده ارزنده نشان می‌دهند تابع شرایط‌عمومی ترفیعات نبوده و با پیشنهاد فرماندهان یا مسؤولان مربوطه و تصویب مقامات مصرحه در ماده 87 این قانون خواهد بود.
‌ماده 112 - تنبیهاتی كه به علت تخلف پرسنل اعمال می‌شود به شرح زیر است:
‌الف - توبیخ شفاهی
ب - توبیخ كتبی
ج - توبیخ در دستور قسمتی
‌د - توبیخ در دستور نیرو و سازمان
ه - توبیخ در فرمان همگانی سپاه
‌و - اضافه خدمت حداكثر به مدت یك ماه برای پرسنل وظیفه
‌ز - خدمت شبانه روزی در قسمت حداكثر به مدت 30 روز
ح - بازداشت غیر قابل تمدید در بازداشتگاه حداكثر تا 30 روز
ط - كسر حقوق به میزان یك پنجم و حداكثر به مدت 4 ماه
ی - انتظار خدمت حداكثر تا شش ماه
ك - بدون كاری حداكثر تا 3 ماه
ل - محرومیت از ترفیع به مدت محدود و حداكثر تا 2 سال در زمان صلح و 4 سال در زمان جنگ
م - تنزیل درجه یا رتبه برای مدت محدود یا دائم
ن - معافیت از خدمت
س - بازخریدی
ع - اخراج از خدمت
‌تبصره 1 - در صورتی كه تنزیل درجه یا رتبه برای مدت محدود اعمال شده، پس از انقضای مدت مزبور پرسنل مورد تنبیه با درجه یا رتبه قبل از‌تنبیه با همان سابقه به خدمت ادامه داده و ترفیعات بعدی آنان بر اساس درجه یا رتبه مزبور خواهد بود ولی در صورتی كه تنزیل درجه یا رتبه به طور‌دائم اعمال شود پرسنل مورد تنبیه پس از طی حداقل مدت توقف در درجه یا رتبه تنبیهی با احتساب مدت خدمت در درجه یا رتبه قبل از تنزیل، به‌درجه یا رتبه بالاتر نائل شده و ترفیعات بعدی آنان طبق مقررات این قانون خواهد بود.
‌تبصره 2 - تنبیهات محرومیت از ترفیع و تنزیل درجه یا رتبه پرسنل منوط به تصویب مقامات مندرج در ماده 87 این قانون می‌باشد.
‌ماده 113 - سپاه پرسنلی را كه فاقد صلاحیتهای پاسداری مندرج در ماده 16 این قانون شوند، بر طبق آیین‌نامه‌ای كه توسط ستاد كل سپاه با‌همآهنگی نمایندگی ولی فقیه در سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی كل می‌رسد، اخراج یا معاف از خدمت یا بازخرید می‌نماید.
‌ماده 114 - رسیدگی به تخلفات پرسنلی كه فرمانده نیرو یا رئیس سازمان مربوطه برای آنها پیشنهاد معافیت از خدمت یا اخراج از خدمت می‌دهد و‌همچنین رسیدگی به شكایات پرسنل از رده‌های بالاتر در امور خدمتی در هیأتهای بدوی مركب از اعضای زیر به عمل می‌آید:
‌الف - فرمانده یا جانشین نیرو یا سازمان مربوطه به عنوان رئیس هیأت.
ب - مسئول دفتر نمایندگی ولی فقیه یا جانشین وی در نیرو یا سازمان مربوطه.
ج - معاون نیروی انسانی نیرو یا سازمان به عنوان دبیر هیأت.
‌د - مسئول بازرسی یا جانشین وی در نیرو یا سازمان مربوطه.
ه - مسئول حفاظت اطلاعات یا جانشین وی در نیرو یا سازمان مربوطه.
‌و - مدیریت قضایی یا جانشین وی در نیرو یا سازمان مربوطه.
‌ز - نماینده سازمان قضایی نیروهای مسلح.
‌تبصره 1 - چنانچه پرسنل متخلف یا شاكی جمعی وزارت، ستاد كل سپاه یا ستاد كل باشند، مقامات همطراز وزارت، ستاد كل سپاه یا ستاد كل‌هیأت را تشكیل خواهند داد و پیشنهاد تنبیهات فوق‌الذكر نیز به وسیله وزیر یا رؤسای ستاد كل و ستاد كل سپاه به هیأت ارائه خواهد شد.
‌تبصره 2 - جلسات هیأت با حضور دو سوم اعضاء رسمیت یافته و تصمیمات آنان با اكثریت آراء حاضرین معتبر بوده و آراء آنان در خصوص‌معافیت از خدمت و اخراج از خدمت پرسنل نظامی تا درجه ستوان‌سومی و كارمندان تا رتبه 15 قطعی و لازم‌الاجرا است.
‌تبصره 3 - هیأتهای رسیدگی می‌توانند از اشخاصی كه ضروری تشخیص می‌دهند به منظور اظهار نظر دعوت نمایند، لیكن حق رأی منحصر به‌اعضاء هیأت است.
‌تبصره 4 - دعوت از شخص متخلف جهت استماع دفاعیات وی در جلسات رسیدگی الزامی است لكن در صورتی كه دو بار بدون عذر موجه در‌جلسات هیأت حضور نیابد این حق از وی سلب می‌گردد.
‌تبصره 5 - حداقل یك هفته قبل از تشكیل جلسه رسیدگی، موضوع تخلف و دلایل مربوطه، به تمامی اعضاء هیأت و همچنین شخص متخلف‌كتباً اعلام می‌گردد.
‌تبصره 6 - دبیر هیأت موظف است نتیجه رسیدگی را حداكثر ظرف 10 روز به مراجع ذیربط و متخلف اعلام و همچنین مهلت و نحوه اعتراض وی‌به رأی هیأت را در مواردی كه اعتراض پذیرفته است به وی ابلاغ نماید.
‌تبصره 7 - پرسنل معترض به تصمیمات هیأت مذكور می‌بایست ظرف مدت یك ماه از تاریخ ابلاغ اعتراض كتبی خود را به دبیرخانه هیأت عالی‌امور انضباطی سپاه تحویل و یا با پست سفارشی ارسال نمایند.
‌ماده 115 - رسیدگی به تخلفات پرسنل نظامی از درجه ستوان‌دومی و كارمندان از رتبه 16 و به بالا كه فرمانده نیرو، رؤسای سازمانها، ستاد كل،‌ستاد كل سپاه و وزیر برای آنها پیشنهاد معافیت از خدمت یا اخراج می‌دهند و همچنین رسیدگی به شكایات پرسنل از فرماندهان و رؤسای ستاد نیروها‌و جانشینان آنان و معاونتهای ستاد كل سپاه و نیز تخلفات آنها و بررسی آراء مورد اعتراض واقع شده هیأتهای بدوی، در هیأت عالی انضباطی در ستاد‌كل سپاه مركب از اعضای زیر به عمل می‌آید:
‌الف - فرمانده كل سپاه یا جانشین وی به عنوان رئیس هیأت.
ب - نماینده ولی فقیه در سپاه یا جانشین وی.
ج - معاون نیروی انسانی ستاد كل سپاه به عنوان دبیر هیأت.
‌د - معاون بازرسی ستاد كل سپاه.
ه - مسئول حفاظت اطلاعات سپاه.
‌و - مدیریت قضایی ستاد كل سپاه.
‌ز - رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح.
‌تبصره - وزیر و رئیس ستاد كل، یا معاونان آنان، رؤسای سازمانهای عقیدتی سیاسی و حفاظت و اطلاعات مربوط حسب مورد در هیأت عالی امور‌انضباطی با حق رأی شركت می‌نمایند.
‌ماده 116 - اعمال تنبیهات مذكور در این فصل به وسیله فرماندهی كل منوط به رعایت مقررات این فصل نمی‌باشد.
‌ماده 117 - پرسنل وظیفه در دوران احتیاط و ذخیره كه در احضار و فراخوانی‌ها و شركت در دوره‌های آموزشی و بازآموزی مطروحه در این قانون‌خودداری می‌نماید مشمول مقررات مذكور در ماده 10 قانون خدمت وظیفه عمومی می‌باشد و در طول خدمت بر حسب نوع همكاری تابع مقررات‌انضباطی نیروی بكارگیرنده می‌باشد.
‌تبصره - افراد بسیجی در طول آموزشها و خدمت مذكور در این قانون تابع مقررات انضباطی سپاه می‌باشند.
‌ماده 118 - بر اساس اصل 172 قانون اساسی جرائم مربوط به وظایف خاص نظامی و انتظامی پرسنل سپاه در محاكم نظامی رسیدگی می‌گردد ولی‌جرائم عمومی آنها در محاكم عمومی رسیدگی می‌شود.
‌تبصره - به منظور تسریع در رسیدگی به جرائم نظامی و تخلفات مشمول مقررات كیفری در زمان جنگ، قوه قضائیه مكلف است نسبت به تشكیل‌دادگاههای نظامی در مناطق عملیاتی مورد نیاز بنا به تشخیص فرماندهی كل اقدام نماید.
‌فصل ششم - پایان خدمت
‌ماده 119 - خدمت پرسنل سپاه به یكی از صور زیر پایان می‌یابد:
‌الف - شهادت
ب - جانباز شدن
ج - معلولیت
‌د - بازنشستگی
ه - بازخریدی
‌و - انتقال
‌ز - فوت
ح - استعفاء
ط - معافیت از خدمت
ی - اخراج
‌تبصره - خاتمه عضویت بسیجیان عادی و فعال تابع دستورالعملی است كه توسط ستاد كل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی كل خواهد رسید.
‌ماده 120 - پرسنل در موارد زیر شهید و یا در حكم شهید محسوب می‌شوند.
‌الف - كشته شدن یا فوت در میدان نبرد به سبب مأموریت.
ب - كشته شدن یا فوت در هر گونه مأموریت رزمی یا جنگی یا ویژه در طول رفت و برگشت به سبب مأموریت.
ج - كشته شدن یا فوت در اسارت دشمن یا گروگان ضد انقلاب یا اشرار یا سارقین و یا قاچاقچیان.
‌د - كشته شدن در هر گونه حملات زمینی، هوایی، دریایی دشمن.
ه - كشته شدن یا فوت در رفت و برگشت از منطقه عملیاتی تا محل مرخصی.
‌و - كشته شدن توسط اشرار، سارقین مسلح و قاچاقچیان به سبب مأموریت.
‌ز - كشته شدن توسط ضد انقلاب و یا به سبب عملیات خرابكاری عوامل دشمن.
ح - كشته شدن در هر گونه آموزشهای رزمی و عملیات مانوری.
ط - كشته شدن حین آزمایش و تحقیقات و تولید در زمینه اسلحه و مهمات و وسایل جنگی و خنثی‌سازی یا پاك‌سازی مواد منفجره و محترقه و‌شیمیایی به سبب مأموریت.
ی - كشته شدن به سبب خدمت از طریق سوء قصد اعم از این كه در طول ایام خدمت و یا غیر خدمت باشد.
ك - فوت بر اثر جراحات، صدمات و بیماریهای حاصله از موارد مندرج در بندهای بالا، مشروط بر این كه جراحات یا صدمات مذكور علت فوت‌باشد.
‌تبصره - منظور از مأموریتهای مندرج در این ماده كلیه وظایفی است كه تحت همین عنوان به پرسنل اعم از انفرادی و یا دسته‌جمعی از طرف رده‌مربوطه واگذار می‌شود.
‌ماده 121 - پرسنلی كه یك یا چند عضو خود را و یا بخشی از آنرا برای همیشه از دست دهند یا بیش از یك سال به منظور درمان بستری گردند، یا‌به علت فقدان سلامتی، تمام یا بخشی از توان خود را از دست بدهند و تا یك سال كارآیی خود را به دست نیاورند، چنانچه به سبب یكی از موارد‌مذكور در ماده 120 این قانون چنین وضعیتی برای آنان به وجود آمده باشد جانباز و در سایر موارد معلول نامیده شده و از نظر وضعیت خدمتی مشمول‌یكی از بندهای زیر خواهند شد:
‌الف - پرسنلی كه خسارت وارده بر عضو یا اعضاء آنان و یا میزان كارآیی از دست رفته ایشان جزئی بوده و امكان ادامه خدمت بدون مشقت برای‌آنان وجود داشته باشد به خدمت ادامه خواهند داد.
ب - پرسنلی كه خسارت وارده بر عضو یا اعضای آنان و یا میزان كارآیی از دست رفته ایشان در حدی باشد كه ادامه خدمت برای آنان توأم با‌مشقت باشد، لكن شخصاً مایل به ادامه خدمت باشند به خدمت ادامه می‌دهند و در صورت عدم تمایل تا یك سال منتسب و پس از آن بازنشسته‌می‌شوند.
ج - پرسنلی كه خسارت وارده بر عضو یا اعضاء آنان و یا میزان كارآیی از دست رفته ایشان در حدی باشد كه امكان ادامه خدمت را از آنان سلب‌نماید و پرسنلی كه بیش از دو سال بستری باشند و نتوانند ادامه خدمت دهند بازنشسته می‌شوند.
‌تبصره 1 - تشخیص تطبیق وضعیت پرسنل با مفاد این ماده و بندهای آن از نظر پزشكی بر عهده كمیسیون عالی پزشكی سپاه خواهد بود.
‌تبصره 2 - پرسنلی كه بر اساس این ماده بازنشسته می‌گردند چنانچه حداكثر تا پنج سال پس از بازنشستگی سلامت خود را به نحوی بازیابند كه به‌تشخیص كمیسیون عالی پزشكی امكان ارجاع شغل به آنان وجود داشته باشد در صورتی كه واجد صلاحیت اعاده به خدمت باشند با تمایل شخصی و‌با تصویب مقامات مذكور در ماده 87 این قانون با درجه یا رتبه قبل از بازنشستگی به خدمت اعاده می‌گردند.
‌ماده 122 - جانبازان به تناسب آسیب وارده به ازای هر درصد جانبازی بالاتر از ده درصد از یك ماه ارشدیت و حداكثر تا یك درجه، برخوردار‌می‌گردند.
‌تبصره - تعیین درصد جانبازی بر عهده كمیسیون عالی پزشكی سپاه و بر طبق آیین‌نامه‌ای خواهد بود كه با توجه به آیین‌نامه مشابه در بنیاد جانبازان‌توسط ستاد كل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی كل خواهد رسید.
‌ماده 123 - پرسنل كادر ثابت سپاه با داشتن سی سال خدمت یا شصت سال سن بازنشسته می‌شوند.
‌تبصره 1 - پرسنلی كه 25 سال خدمت در سپاه داشته باشند می‌توانند شخصاً تقاضای بازنشستگی نمایند. قبول یا رد تقاضای آنان موكول به نظر‌نیرو یا سازمان مربوطه می‌باشد و صرف تقاضای بازنشستگی رافع مسئولیتهای محوله آنان نمی‌گردد.
‌تبصره 2 - در صورتی كه پرسنل در طول اجرای تنبیه تنزیل درجه یا رتبه، بازنشسته شوند با درجه یا رتبه تنبیهی بازنشسته خواهند شد.
‌تبصره 3 - تصویب بازنشستگی با رعایت مقررات این قانون به عهده مقامات مندرج در ماده 87 این قانون خواهد بود.
‌ماده 124 - در مواقع ضرورت و در صورت تمایل پرسنل، بازنشستگی پرسنل كادر ثابت نظامی تا درجه سرتیپ‌دومی و كلیه كارمندان حداكثر تا سه‌سال بنا به پیشنهاد فرمانده نیرو یا سازمان و تصویب هیأت مذكور در ماده 115 این قانون و پرسنل كادر ثابت نظامی با درجه سرتیپی و بالاتر حسب‌مورد با پیشنهاد رئیس ستاد كل، فرمانده كل سپاه، وزیر و تصویب فرماندهی كل به تعویق خواهد افتاد.
‌تبصره - هیأت مذكور در ماده 115 این قانون می‌تواند فقط یك بار دیگر حداكثر سه سال با تعویق بازنشستگی پرسنل یاد شده موافقت نماید.
‌ماده 125 - پرسنلی كه در مشاغل سخت و زیان‌آور خدمت می‌كنند با داشتن حداقل 20 سال خدمت به تناسب خدمت طبق آیین‌نامه‌ای كه به‌وسیله ستاد كل سپاه و با هماهنگی وزارت تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید بازنشسته می‌شوند.
‌تبصره - پرسنل زن با داشتن حداقل 20 سال خدمت می‌توانند بازنشسته شوند.
‌ماده 126 - سپاه می‌تواند در موارد ضرورت و در صورت نیاز پرسنل بازنشسته كادر ثابت نظامی تا درجه سرتیپ‌دومی و كلیه كارمندان را كه‌صلاحیت اعاده به خدمت داشته باشند با تمایل شخصی و با تصویب هیأت مذكور در ماده 115 این قانون به مدت حداكثر سه سال و از درجه سرتیپی‌و بالاتر حسب مورد با پیشنهاد رئیس ستاد كل، فرماندهی كل سپاه، وزیر و تصویب فرماندهی كل با درجه قبل از بازنشستگی به خدمت اعاده نماید.
‌تبصره 1 - هیأت فوق می‌تواند مدت یاد شده را برای یك بار دیگر به مدت حداكثر سه سال تمدید نماید.
‌تبصره 2 - تقاضای بازنشستگی مجدد قبل از انقضای مدت فوق ممنوع است، لیكن سپاه می‌تواند قبل از انقضای مدت مزبور آنان را مجدداً‌بازنشسته نماید.
‌ماده 127 - سپاه می‌تواند از پرسنل بازنشسته مشمول این قانون و سایر بازنشستگان دولت با حفظ وضعیت حقوق بازنشستگی به صورت خرید‌خدمت استفاده نماید.
‌تبصره - آیین‌نامه اجرایی این ماده توسط وزارت با هماهنگی ستاد كل سپاه و سازمان امور اداری و استخدامی كشور تهیه و به تصویب فرماندهی‌كل می‌رسد.
‌ماده 128 - پرسنل بازنشسته حق استفاده از لباس مخصوص نظامی را نداشته، مگر در موارد خاص كه استفاده از لباس نظامی توسط فرماندهی كل‌سپاه مشخص می‌گردد.
‌ماده 129 - پرسنل سپاه پس از انجام خدمت به میزان حداقل دو برابر مدت آخرین دوره آموزشی بعد از اتمام آن دوره، در صورتی كه حداقل پنج‌سال بیش از مجموع سنواتی كه به هزینه سپاه تحصیل كرده‌اند سابقه خدمت داشته باشند، می‌توانند تقاضای بازخرید شدن نمایند. تصویب این تقاضا با‌نظر نیرو و یا سازمان ذیربط، منوط به تصویب مقامات مندرج در ماده 87 این قانون خواهد بود.
‌ماده 130 - سپاه می‌تواند در صورت نیاز پرسنل بازخرید شده‌ای را كه صلاحیت اعاده به خدمت داشته باشند و از مدت بركناری آنان بیش از پنج‌سال نگذشته باشد به تقاضای شخصی حسب مورد با تصویب مقامات مندرج در ماده 87 این قانون فقط برای یك بار با درجه یا رتبه و سابقه خدمت‌قبلی به خدمت اعاده نماید. این قبیل پرسنل باید وجوهی را كه بابت بازخرید سوابق خدمت دریافت داشته‌اند مسترد دارند.
‌ماده 131 - در صورت درخواست بالاترین مقام یكی از وزارتخانه‌ها، مؤسسات دولتی یا وابسته به دولت یا نهادهای انقلاب اسلامی پرسنل با‌تمایل شخصی و با تصویب مقامات مذكور در ماده 87 این قانون منتقل می‌گردند.
‌تبصره 1 - در زمان جنگ و شرایط بحرانی و مواقعی كه احتمال بروز جنگ وجود دارد، انتقال پرسنل با تصویب فرماندهی كل امكان‌پذیر است و‌در شرایط مزبور در صورت تصویب فرماندهی كل، وزارتخانه‌ها یا سازمانهای مربوطه موظفند پرسنل منتقل شده را به سپاه مأمور نمایند كه در این‌صورت فرد با آخرین درجه یا رتبه‌ای كه انتقال پیدا كرده است خدمت خواهد نمود.
‌تبصره 2 - پرسنلی كه از سپاه منتقل شده‌اند و متقاضی اعاده به خدمت در سپاه هستند در صورت داشتن كارآیی و صلاحیت لازم با تصویب‌مقامات مندرج در ماده 87 این قانون به خدمت اعاده می‌گردند. نحوه احتساب سنوات خدمتی و ترفیعاتی این قبیل افراد مطابق آیین‌نامه‌ای است كه به‌تصویب فرماندهی كل می‌رسد.
‌ماده 132 - پرسنلی كه به یكی از بیماریهایی كه قانون شرایط ویژه‌ای برای مستخدمین مبتلا به آنها پیش‌بینی نموده است از قبیل سل و سرطان مبتلا‌شوند از تسهیلات آن قوانین برخوردار خواهند شد.
‌ماده 133 - موارد فوت در حین انجام وظیفه یا به سبب آن غیر از موارد مذكور در ماده 120 این قانون به شرح زیر است.
‌الف - فوت در محل خدمت و همچنین در حال رفت و برگشت یا خارج از محل خدمت در ارتباط با مأموریت.
ب - فوت در طول مأموریت از لحظه ابلاغ تا خاتمه مأموریت در ارتباط با مأموریت.
ج - چنانچه پرسنل د ساعات خدمت یا به سبب امور خدمتی یا در طول مأموریت بیمار شده و یا در اثر حوادث و سوانح مصدوم و مجروح‌گردیده و بعداً فوت شوند.
‌د - فوت در اثر بیماریهای ناشی از موقعیت یا شرایط خاص خدمتی.
ه - فوت در رفت و برگشت از مرخصی.
‌تبصره - فوت در غیر از موارد مذكور در این ماده و ماده 120 این قانون، فوت عادی محسوب می‌گردد.
‌ماده 134 - برای تشخیص شهید، جانباز، فوت در حین انجام وظیفه یا به سبب آن، فوت عادی و همچنین تشخیص موارد مختلف معلولیت حسب‌مورد در ستاد كل سپاه، وزارت نیروها و سازمانهای مربوطه كمیسیونهایی مركب از اعضاء زیر تشكیل می‌گردد:
‌الف - نماینده ولی فقیه یا نماینده وی.
ب - معاون نیروی انسانی یا جانشین وی.
ج - مسئول حفاظت اطلاعات یا جانشین وی.
‌د - نماینده فرمانده یگان یا سازمان مربوطه.
ه - مسئول بازرسی یا جانشین وی.
‌و - مدیریت قضایی یا جانشین وی.
‌ز - مدیریت امور ایثارگران یا جانشین وی.
ح - یك نفر پزشك (‌مسئول بهداری مربوطه با جانشین وی).
‌ماده 135 - چنانچه نظریه كمیسیون مندرج در ماده 134 این قانون ظرف مدت یك ماه از تاریخ ابلاغ مورد اعتراض جانباز یا معلول یا یكی از وراث‌شهداء یا متوفی قرار گیرد صدور رأی نهایی بر عهده كمیسیون تجدید نظر كه از مقامات زیر تشكیل می‌گردد، می‌باشد:
‌الف - معاون نیروی انسانی ستاد كل سپاه یا جانشین وی.
ب - نماینده ولی فقیه در سپاه یا نماینده وی.
ج - مسئول حفاظت اطلاعات سپاه یا جانشین وی.
‌د - مسئول بهداری ستاد كل سپاه یا جانشین وی.
ه - مدیریت قضایی ستاد كل سپاه یا جانشین وی.
‌و - رئیس سازمان بازنشستگی سپاه یا جانشین وی.
‌ز - معاون نیروی انسانی نیرو یا سازمان مربوطه یا جانشین وی.
ح - مدیریت امور ایثارگران ستاد كل سپاه.
‌تبصره - در مواردی كه پرونده مربوطه به پرسنل جمعی ستاد كل یا وزارت باشد حسب مورد نماینده مربوطه در كمیسیون با حق رأی حاضر‌می‌شود.
‌ماده 136 - استعفاء پرسنل در صورت تقاضای شخصی و طی دو برابر مدت تحصیل و حداقل مدت خدمت كه در قرارداد استخدامی تعیین‌می‌گردد و از 5 سال كمتر نمی‌باشد با تصویب مقامات مذكور در ماده 87 این قانون انجام می‌پذیرد.
‌تبصره 1 - در موارد استثنایی و عسر و حرج پرسنل قبل از مدت یاد شده در این ماده استعفای پرسنل با تقاضای شخصی آنان با پیشنهاد فرمانده‌نیرو و یا سازمان مربوطه و تصویب هیأت موضوع ماده 115 این قانون صورت می‌گیرد و در صورت تصویب استعفاء افراد مستعفی به شرح زیر موظفند‌هزینه‌های آموزشی را پرداخت نمایند:
‌الف - محصلین دوره‌های آموزشی بدو خدمت در سپاه، ستاد كل و وزارت و سازمانهای وابسته به آنها و یا به هزینه آنها به میزان كل هزینه‌های‌مدت تحصیل.
ب - پرسنلی كه علاوه بر سنوات آموزشی مدتی خدمت نموده‌اند به میزان یك دوم مدت مزبور از پرداخت هزینه سنوات آموزشی معاف می‌باشند.
‌تبصره 2 - در محاسبه مبلغی كه برای تحصیل پرسنل صرف شده است كمك هزینه تحصیلی حقوق و مزایای پرداختی به آنان در مدت تحصیل،‌هزینه‌های جاری تحصیلی در مراكز آموزشی، وجوهی كه بابت شهریه به مؤسسه‌های آموزشی پرداخت شده است، فوق‌العاده مأموریت آموزشی در‌داخل یا خارج از كشور و هزینه نوشت‌افزار و تهیه مدارك تحصیلی خوراك و پوشاك منظور می‌گردد.
‌ماده 137 - تصویب استعفاء در زمان جنگ و شرایط بحرانی و مواقعی كه احتمال وقوع جنگ وجود دارد در اختیار فرماندهی كل می‌باشد.
‌ماده 138 - پرسنل مستعفی در صورت نیاز سپاه با تقاضای شخصی و داشتن صلاحیت اعاده به خدمت و در صورتی كه مدت انفصال آنان بیش از5 سال نباشد با تصویب مقامات مذكور در ماده 87 این قانون بر اساس درجه یا رتبه و سابقه خدمت قبل از استعفاء و وضعیت فعلی آنها در چارچوب‌این قانون فقط برای یك بار به خدمت اعاده می‌شوند. این قبیل پرسنل باید وجوهی را كه در زمان استعفاء دریافت داشته‌اند مسترد نمایند و متقابلاً‌وجوهی را كه پرداخت نموده‌اند به آنان بازگردانده می‌شود.
‌ماده 139 - پرسنلی كه پس از طی 2 برابر حداقل مدت توقف در درجه یا رتبه صلاحیت نیل به درجه یا رتبه بالاتر را نداشته باشند و همچنین‌پرسنلی كه فاقد توانایی لازم برای انجام وظایف متناسب با درجه یا رتبه و تخصص مربوطه باشند و نیز پرسنلی كه ادامه خدمت آنها به مصلحت سپاه‌نبوده و در اخراج نیز نباشند حسب مورد به تشخیص هیأتهای موضوع مواد 114 و 115 این قانون از خدمت معاف می‌گردند و چنانچه حداقل 20 سال‌سابقه خدمت داشته باشند بازنشسته می‌شوند و در غیر این صورت بر اساس مقررات این قانون بازخرید می‌گردند.
‌ماده 140 - سپاه می‌تواند در موارد حذف و یا تعدیل سازمان، پرسنل مربوط را مشروط بر این كه در سازمانهای دیگر سپاه شغل مناسبی برای آنان‌وجود نداشته باشد با داشتن حداقل 15 سال سابقه خدمت بازنشسته یا در صورت تمایل بازخرید و كمتر از 15 سال را بازخرید نماید. به مدت خدمت‌مشمولین این ماده فقط از نظر احتساب وجوه بازخریدی و حقوق بازنشستگی 5 سال اضافه می‌گردد، لیكن در هر صورت سنوات مؤثر در حقوق‌بازنشستگی آنها از 30 سال بیشتر نخواهد بود.
‌تبصره 1 - دولت موظف است كسور مربوط به سنوات اضافه شده را در بودجه سالیانه سپاه منظور نماید.
‌تبصره 2 - حذف یا تعدیل سازمان منوط به تصویب فرماندهی كل می‌باشد.
‌ماده 141 - تصویب بازنشستگی و بازخریدی موضوع مواد 139 و 140 این قانون به عهده مقامات مذكور در ماده 87 این قانون خواهد بود.
‌ماده 142 - پرسنل در موارد زیر با حكم دادگاه صالح و یا رأی كمیسیون امور انضباطی موضوع ماده 115 این قانون اخراج می‌گردند:
‌الف - از دست دادن صلاحیت پاسداری برای ادامه خدمت.
ب - ارتكاب تخلفات انضباطی كه موجب اخراج از خدمت می‌شود.
ج - ارتكاب جرائمی كه علاوه بر مجازات موجب اخراج فرد از سپاه می‌شود.
‌فصل هفتم - دریافتی ماهیانه پرسنل
‌ماده 143 - وجوه دریافتی ماهانه پرسنل كادر ثابت و پیمانی عبارت است از مجموع حقوق و مزایای مستمر بعلاوه مزایای شغل منهای كسورات.
‌بخش اول - حقوق
‌ماده 144 - حقوق ماهانه پرسنل از مجموع سه عامل زیر تشكیل می‌گردد:
‌الف - حداقل حقوق - مبلغ معینی است كه به عنوان كمترین میزان حقوق دریافتی در سطح پرسنلی مشمول این قانون پرداخت می‌گردد و میزان‌آن برابر است با حاصل ضرب ضریب ریالی در عدد ثابت (300).
ب - حقوق پایه - مبلغ ثابتی است كه به طور یكسان در ازای هر پایه كه پس از هر یك سال خدمت به پرسنل تعلق می‌گیرد به حقوق آنان افزوده‌می‌گردد و میزان آن برابر است كه حاصل ضرب ریالی در عدد ثابت (12).
ج - حق كارآیی - مبلغی است برابر با حاصل ضرب ضریب ریالی در رتبه حقوقی به توان دو در واحد حق كارآیی كه برابر با دو می‌باشد.
‌تبصره 1 - رتبه حقوقی برابر است با عدد حقوقی درجه یا رتبه پرسنل به اضافه عدد حقوقی تحصیلات یا آموزش مذكور در این ماده.
‌تبصره 2 - اعداد حقوقی درجات و رتبه‌ها به شرح زیر تعیین می‌گردد:

‌الف - درجه سربازی یا رتبه 1 برابر است با 1
ب - درجه سربازدومی یا رتبه 2 برابر است با 2
ج - درجه سربازیكمی یا رتبه 3 برابر است با 3
‌د - درجه رزم‌یاری یا رتبه 4 برابر است با 4
ه - درجه رزم‌آورسومی یا رتبه 5 برابر است با 5
‌و - درجه رزم‌آوردومی یا رتبه 6 برابر است با 6
‌ز - درجه رزم‌آوریكمی یا رتبه 7 برابر است با 7
ح - درجه رزم‌داردومی یا رتبه 8 برابر است با 8
ط - درجه رزم‌داریكمی یا رتبه 9 برابر است با 9
ی - درجه درجه ستوان‌سومی یا رتبه 10 برابر است با 10
ك - درجه ستوان‌دومی یا رتبه 11 برابر است با 11
ل - درجه ستوان‌یكمی یا رتبه 12 برابر است با 12
م - درجه سروانی یا رتبه 13 برابر است با 13
ن - درجه سرگردی یا رتبه 14 برابر است با 14
س - درجه سرهنگ‌دومی یا رتبه 15 برابر است با 15
ع - درجه سرهنگی یا رتبه 16 برابر است با 16
ف - درجه سرتیپ‌دومی یا رتبه 17 برابر است با 17
ص - درجه سرتیپی برابر است با 19 و رتبه 18 برابر است با 18
ق - درجه سرلشكری برابر است با 21 و رتبه 19 برابر است با 19
‌ر - درجه سپهبدی برابر است با 23 و رتبه 20 برابر است با 20
ش - درجه ارتشبدی برابر است با 25

‌تبصره 3 - عدد حقوقی تحصیلات یا آموزش به شرح زیر است:
‌الف - عدد حقوقی تحصیلات پرسنل با تحصیلات دیپلم و پائین‌تر برابر است با صفر.
ب - عدد حقوقی تحصیلات پرسنل فارغ‌التحصیل دوره اول دانشكده علوم پایه نظامی یا دارندگان مدرك فوق دیپلم و معادل آن برابر است با یك.
ج - عدد حقوقی تحصیلات فارغ‌التحصیل دوره دوم دانشكده علوم پایه نظامی یا دارندگان مدرك لیسانس یا معادل آن برابر است با دو.
‌د - عدد حقوقی تحصیلات دارندگان مدرك تحصیلی فوق لیسانس و همچنین دكترای رشته‌های درمانی به جز پزشكی عمومی برابر است با سه.
ه - عدد حقوقی تحصیلات دارندگان مدرك دكترای پزشكی عمومی و دكترای سایر رشته‌های علوم برابر است با سه و نیم.
‌و - به عدد حقوقی تحصیلات دارندگان مدرك تحصیلی دكترا در كلیه رشته‌ها كه دوره‌های تخصصی یا فوق تخصصی مورد نیاز و قابل قبول سپاه را‌طی نموده باشند حسب مورد 2 و 3 عدد اضافه می‌شود.
‌تبصره 4 - در كلیه مواردی نظام پرداخت یا اعداد حقوقی مشمولین قانون استخدام كشوری تغییر یابد با توجه به ضوابط این ماده عوامل حقوقی‌مندرج در این ماده نیز به همان نسبت و به طور همزمان تغییر خواهند نمود. كلیه مقررات تغییر دهنده حقوق مشمولین قانون استخدام كشوری باید‌حاوی تغییر عوامل مندرج در این ماده نیز باشند.
‌تبصره 5 - با توجه به سختی و كیفیت خاص خدمت در سپاه و به منظور حفظ قدرت جذب نیروی انسانی سپاه، در صورت افزایش حداقل حقوق‌مشمولین قانون استخدام كشوری، به عدد ثابت حداقل حقوق مذكور در بند "‌الف" این ماده به میزان 120% همان افزایش افزوده می‌شود.
‌تبصره 6 - ضریب ریالی مذكور در این قانون همواره معادل ضریب ریالی حقوق مشمولین قانون استخدام كشوری می‌باشد.
‌ماده 145 - چنانچه فارغ‌التحصیلان دوره اول و دوم دانشكده علوم پایه نظامی و پرسنل موضوع بندهای (‌الف) و (ب) ماده 79 این قانون پس از‌طی حداقل مدت توقف در درجات سرهنگی و سرتیپ‌دومی حداكثر 28 سال سابقه خدمت داشته و شایستگی و كارآیی لازم جهت نیل به درجه بالاتر‌را نیز داشته باشند ولی امكان اعطاء درجه به آنان وجود نداشته باشد در ازاء هر چهار سال یك واحد به رتبه حقوقی درجه آنان افزوده می‌شود.
‌در صورتی كه باقیمانده خدمت پرسنل كمتر از مدت توقف در درجات نهایی و حداقل دو سال باشد عدد یك دوم به رتبه حقوقی درجه ایشان افزوده‌می‌شود.
‌ماده 146 - پرسنل مذكور در بند (ج) ماده 79 این قانون پس از چهار سال توقف در درجه سرتیپ‌دومی در صورت شایستگی و كارآیی لازم جهت‌نیل به درجه بالاتر، چنانچه امكان اعطاء درجه به آنان وجود نداشته باشد به ازاء هر چهار سال یك واحد به رتبه حقوقی درجه آنان اضافه می‌شود.
‌ماده 147 - به محصلینی كه قبل از نیل به درجه یا رتبه در بدو استخدام دوره‌های آموزشی را طی می‌نمایند ماهانه مبلغی به میزان یك دوم حقوق‌حاصله از عوامل مذكور در ماده 144 این قانون بر اساس درجه یا رتبه‌ای كه بعد از آموزش به آن نائل می‌گردند و سنوات آموزشی قابل قبول آنان تعیین و‌پرداخت می‌گردد.
‌ماده 148 - حقوق پرسنل وظیفه در دوران خدمت ضرورت برابر است با حاصل ضرب ضریب ریالی مذكور در تبصره 6 ماده 144 این قانون در‌اعداد حقوقی درجه مربوطه به شرح زیر:
‌الف - درجه سرباز 15
ب - درجه سربازدوم 17
ج - درجه سربازیكم 20
‌د - درجه رزم‌یار 25
ه - درجه رزم‌آورسوم 40
‌و - درجه رزم‌آوردوم 150
‌ز - درجه رزم‌آوریكم 160
ح - درجه رزم‌داردوم 170
ط - درجه رزم‌داریكم 180
ی - درجه ستوان‌سوم 200
ك - درجه ستوان‌دوم 250
ل - درجه ستوان‌یكم 340
م - درجه ستوان‌یكم پزشك 400
‌تبصره 1 - پرسنل وظیفه بر اساس نیاز سازمان و یا نیرو و وجود محل سازمانی پس از طی دوره آموزش حسب مورد با رعایت مفاد دیگر این قانون‌به درجات مصرحه جدول بالا به شرح زیر نائل می‌گردند:
‌الف - پرسنل وظیفه فاقد مدرك تحصیلی پایان دوره دبیرستان به یكی از درجات ردیفهای الف لغایت ه.
ب - دارندگان مدرك تحصیلی پایان دوره دبیرستان به درجات ردیفهای (‌و) یا(‌ز) یا (ح).
ج - دارندگان مدرك تحصیلی فوق دیپلم به درجات ردیف‌های (ط) یا (ی).
‌د - دارندگان مدرك تحصیلی لیسانس به درجه ردیف (ك).
‌و - دارندگان مدرك تحصیلی فوق لیسانس و دكترای غیر پزشكی به درجه ردیف (ل) و پزشكان به درجه ردیف ( م).
‌تبصره 2 - پرسنل وظیفه چنانچه صلاحیتهای لازم جهت نیل به درجات مصرحه بالا را فاقد باشند و یا به علت عدم نیاز به درجات مناسب پایین‌تر‌تا درجه سربازی نائل خواهند شد.
‌تبصره 3 - حقوق پرسنل وظیفه در طول دوره آموزش قبل از نیل به درجه با اعداد حقوقی زیر محاسبه می‌گردد:
‌الف - پرسنل وظیفه ردیف‌های الف، ب، ج، د عدد حقوقی 15
ب - پرسنل وظیفه ردیف‌های ه، و، ز، ح، ط عدد حقوقی 20
ج - پرسنل وظیفه ردیف‌های ی، ك عدد حقوقی 25
‌د - پرسنل وظیفه ردیف‌های ل، م عدد حقوقی 40
‌تبصره 4 - میزان حقوق وظیفه پرسنل مذكور و متسمری‌بگیران آنان بر اساس آخرین مدرك تحصیلی در مقاطع فوق و مواد مربوط در فصل هشتم‌این قانون محاسبه می‌گردد.
‌بخش دوم - مزایای مستمر
‌ماده 149 - مزایای مستمر پرسنل مبالغی است كه به تناسب تعداد عائله تحت تكفل آنان به عنوان كمك‌هزینه مسكن و كمك‌هزینه عائله‌مندی به‌شرح زیر پرداخت می‌گردد:
‌الف - میزان كمك‌هزینه مسكن پرسنل شاغل كه از خانه‌های سازمانی استفاده نمی‌نمایند با توجه به تعداد عائله تحت تكفل آنان معادل حاصل‌ضرب یك سیصدم حداقل حقوق مندرج در ماده 144 این قانون، ضریب منطقه‌ای و متراژ زیربنای مسكن متناسب با تعداد عائله به شرح زیر تعیین و‌محاسبه می‌گردد:
1 - مجرد 50 متر مربع
2 - یك نفر 70 متر مربع
3 - دو نفر 90 متر مربع
4 - سه نفر 100 متر مربع
5 - چهار نفر 130 متر مربع
6 - پنج نفر و بیشتر 150 متر مربع
ب - كمك‌هزینه عائله‌مندی بر اساس عائله تحت تكفل پرسنل شاغل، بازنشسته، جانباز و معلول مشمول این قانون به شرح زیر تعیین و پرداخت‌می‌گردد:
1 - بابت هر فرزند یا سایر افراد تحت تكفل ماهانه حاصل ضرب عدد حقوقی (20) در ضریب ریالی حداكثر تا 3 نفر.
2 - بابت همسر ماهانه حاصل ضرب عدد حقوقی (50) در ضریب ریالی.
‌تبصره 1 - از كسانی كه از خانه‌های سازمانی استفاده می‌نمایند متناسب با هزینه مسكن متعارف در هر منطقه اجاره دریافت گردیده و به حساب‌خزانه واریز می‌شود و معادل وجوه دریافتی در بودجه سالانه سپاه منظور و برابر مقررات در زمینه نگهداری و توسعه خانه‌های سازمانی مصرف خواهد‌شد.
‌تبصره 2 - ضریب منطقه‌ای متناسب با شاخص گرانی مسكن در هر منطقه كه حداقل آن برابر با یك می‌باشد توسط ستاد كل سپاه با همكاری‌وزارت تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
‌تبصره 3 - كسانی كه از خانه‌های سازمانی استفاده می‌نمایند از كمك‌هزینه عائله‌مندی برخوردار نخواهند شد.
‌تبصره 4 - بازنشستگان با رعیت تبصره‌های فوق از 50% كمك‌هزینه عائله‌مندی برخوردار می‌گردند.
‌تبصره 5 - مستمری‌بگیران شهدا از كمك‌هزینه عائله‌مندی موضوع این ماده استفاده می‌نمایند و وجوه متعلقه بر اساس ضوابط بنیاد شهید انقلاب‌اسلامی پرداخت می‌گردد.
‌تبصره 6 - عائله تحت تكفل مشمولین این ماده بر اساس ضوابط مندرج در مواد 182 و 183 این قانون تعیین می‌گردد.
‌تبصره 7 - كسانی كه همسر آنان از وزارتخانه‌ها و مؤسسات و شركتهای دولتی و بانكها و شهرداریها و مؤسساتی كه شمول قانون نسبت به آنها‌مستلزم ذكر نام است و نهادهای انقلاب اسلامی و سایر مؤسسات وابسته به دولت كه به نحوی از بودجه عمومی یا كمك دولت استفاده می‌كنند،،‌حقوق، دستمزد، اجرت و یا حقوق بازنشستگی یا وظیفه یا مستمری دریافت می‌نمایند از وجوه موضوع بند ب این ماده برخوردار نخواهند شد.
‌بخش سوم - مزایای شغل
‌ماده 150 - به پرسنلی كه عهده‌دار انجام مشاغلی هستند كه به نحوی از یك یا چند عامل از عوامل زیر برخوردارند، ماهانه مبلغی به عنوان مزایای‌شغل پرداخت می‌گردد:
‌الف - پیچیدگی شغل
ب - سختی شغل
ج - پذیرش خطرات
‌د - حساسیت و سنگینی مسئولیت شغل
ه - ایجاد فرسودگی جسمانی به وسیله شغل
‌و - مهارت لازم در مشاغل تخصصی.
‌تبصره 1 - برای هر یك از عوامل فوق مبلغی به عنوان حداكثر مزایای آن عامل مشخص می‌گردد و به مشاغلی كه از یك یا چند عامل فوق‌برخوردار باشند به تناسب برخورداری، درصدی از مبالغ تعیین شده تعلق گرفته و در مجموع به مزایای آن مشاغل در نظر گرفته می‌شود.
‌تبصره 2 - مزایای مذكور در این ماده فقط به شغل تعلق گرفته و هیچگونه ربطی به درجه یا رتبه ندارد و پرسنلی حق استفاده از آنرا دارند كه عملاً‌در شغل واگذار شده انجام وظیفه نمایند.
‌تبصره 3 - مزایای شغل جانبازان موضوع بند (ب) و تبصره (2) ماده (121) این قانون كه به خدمت ادامه داده و یا به خدمت اعاده می‌گردند‌صرفنظر از مشاغلی كه به آنان محول می‌گردد، حداقل معادل مزایای شغلی آنان در زمان جانباز شدن خواهد بود.
‌تبصره 4 - به محصلینی كه در زمینه‌های پروازی، دریانوردی، تكاوری، هوابرد و مأموریتهای ویژه آموزش می‌بینند طبق ضوابط مذكور در آیین‌نامه‌اجرایی این ماده حسب مورد تا 50% مزایای شغلی كه در آن كارآموزی می‌نمایند به عنوان مزایای ویژه آموزشی در طول مدت آموزش عملی پرداخت‌خواهد شد.
‌تبصره 5 - آیین‌نامه اجرایی این ماده مطابق آیین‌نامه موضوع ماده 139 قانون ارتش مصوب هیأت وزیران خواهد بود و اصلاحات مورد نیاز سپاه‌توسط ستاد كل سپاه و با همآهنگی وزارت تهیه و به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.
‌ماده 151 - حقوق و مزایای مستمر و مزایای شغل پرسنل بر اساس این قانون از تاریخ تصویب این قانون محاسبه و پرداخت خواهد شد.
‌بخش چهارم - كسورات
‌ماده 152 - وجوه زیر ماهانه از دریافتی پرسنل كسر می‌گردد:
‌الف - حق بازنشستگی به میزان 10% حقوق ماهیانه
ب - حق بیمه پرسنل به میزان 1% حقوق ماهیانه
ج - حق بیمه درمانی پرسنل مشمول این قانون، بازنشستگان، وظیفه‌بگیران، مستمری‌بگیران و عائله تحت تكفل آنان معادل 2.5 برابر ضریب‌ریالی حقوق به ازای هر نفر كه از خدمات درمانی برخوردار می‌گردند.
‌د - سهم ماهیانه پس‌انداز ثابت پرسنل كادر ثابت در صورت تمایل به استفاده از آن، به میزان حاصل ضرب عدد 15 در ضریب ریالی خواهد بود.
‌تبصره - كسورات پرسنل بسیجی ویژه و فعال صرفاً در مدت زمانی كه آنها به صورت تمام وقت در خدمت سپاه قرار می‌گیرند مشمول این ماده‌می‌گردد.
‌ماده 153 - وجوه زیر حسب مورد از دریافتی ماهانه پرسنل كسر می‌گردد:
‌الف - حقوق اولین ماه خدمت
ب - هر گونه افزایش كه در طول خدمت پرسنل اعمال می‌گردد در ماه اول افزایش.
‌ماده 154 - وجوه بند (‌الف) و (‌د) ماده 152 این قانون به اضافه معادل آن كه از بودجه دولت تأمین می‌گردد به طور ماهیانه به حسابهای مربوطه و‌همچنین وجوه موضوع ماده 153 این قانون به حساب صندوق بازنشستگی سپاه واریز می‌گردد.
‌تبصره - صندوق بازنشستگی سپاه به صورت سازمانی اداره می‌شود كه اساسنامه آنها توسط ستاد كل سپاه و با همكاری وزارت ظرف مدت 3 ماه‌پس از تصویب این قانون تهیه و به تصویب كمیسیون امور دفاعی مجلس شورای اسلامی خواهد رسید.
‌ماده 155 - وجوه موضوع بندهای (ب) و (ج) ماده 152 این قانون ماهیانه به حسابهای مربوطه واریز می‌گردد.
‌تبصره - سهم دولت بابت خدماتی درمانی برای كلیه پرسنل به میزان (3%) حقوق ماهیانه و بابت بیمه پرسنل به میزان (2%) حقوق ماهیانه‌می‌باشد.
‌ماده 156 - كسور بازنشستگی پرسنل موضوع تبصره ماده 107 و تبصره (2) ماده 108 این قانون كه مدت انتظار خدمت یا بدون كاری آنان در‌بازنشستگی محسوب می‌گردد، بایستی بر اساس آخرین حقوق قبل از انتظار خدمت یا بدون كاری توسط آنان به صندوق بازنشستگی سپاه واریز شود.
‌ماده 157 - كلیه وزارتخانه‌ها و سازمانها موظفند كسور بازنشستگی پرسنل منتقل شده به سپاه اعم از سهم فرد و دولت را به صندوق بازنشستگی‌سپاه واریز نموده و سپاه نیز موظف است كسورات بازنشستگی پرسنل منتقل شده از سپاه را به صندوق بازنشستگی منتقل شونده واریز نماید.
‌بخش پنجم - سایر پرداختها
‌ماده 158 - پاداش و هزینه سفر و فوق‌العاده مأموریت در داخل و خارج از كشور و فوق‌العاده‌های انتقال محل خدمت، بدی آب و هوا و محرومیت‌از تسهیلات زندگی به میزان مشمولین قانون استخدام كشوری به پرسنل پرداخت می‌گردد.
‌تبصره - به پرسنلی كه به مأموریتهای رزمی اعزام می‌شوند بر طبق آیین‌نامه‌ای كه به تصویب فرماندهی كل خواهد رسید فوق‌العاده عملیاتی‌پرداخت خواهد شد.
‌ماده 159 - به پرسنل مجردی كه متأهل می‌شوند مبلغی برابر با حاصل ضرب ضریب ریالی حقوق در عدد (‌دو هزار) تحت عنوان هدیه ازدواج‌برای یك بار در طول خدمت پرداخت می‌گردد.
‌ماده 160 - جز در زمینه نگهبانی و مواردی كه پرسنل از فوق‌العاده مأموریت استفاده می‌نمایند، در مواردی كه ادامه كار پرسنل فنی (‌ساخت و‌تعمیر) و درمانی و تحقیقی و كارشناسی در غیر ساعات خدمت ضرورت پیدا می‌كند با در نظر گرفتن افزایش بازده كار به تناسب افزایش ساعات خدمت‌به پرسنل مربوطه اضافه كار پرداخت می‌شود میزان اضافه كار بر طبق آیین‌نامه موضوع ماده 150 قانون ارتش خواهد بود.
‌هر گونه اصلاح و تغییر در آیین‌نامه مزبور بنا به پیشنهاد ستاد كل سپاه و با هماهنگی وزارت تهیه و به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.
‌ماده 161 - در صورتی كه ضرورت و مقتضیات خدمتی، ادامه خدمت روزانه پرسنل را ایجاب نماید، خوراك و سایر هزینه‌های ضروری آنان با‌هزینه سپاه تأمین می‌گردد.
‌ماده 162 - لباس آن عده از پرسنل كه بایستی از لباس متحدالشكل استفاده نمایند و یا مشاغل آنان ایجاب می‌نماید كه لباس خاصی بپوشند با هزینه‌سپاه تأمین خواهد شد.
‌ماده 163 - به كلیه جانبازان اعم از شاغل و بازنشسته هدیه ایثار یا حق ازكارافتادگی تعلق می‌گیرد كه میزان و نحوه پرداخت آن به موجب‌آیین‌نامه‌ای است كه توسط وزارت با هماهنگی ستاد كل سپاه تهیه و پس از تأیید ستاد كل به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
‌بخش ششم - دریافتی پرسنل در موارد خاص
‌ماده 164 - دریافتی ماهانه پرسنل اسیر و گروگان و مفقودالاثر و منتسب و مأمور به خدمت بر مبنای حقوق و مزایای مستمر پرسنل حاضر به‌خدمت همطراز آنان و مزایای آخرین شغل آنها محاسبه و پرداخت می‌گردد.
‌ماده 165 - به پرسنلی كه سوابق خدمتی آنان بازخرید می‌شود، به ازای هر سال خدمت قابل احتساب از نظر بازنشستگی مبلغی معادل یك برابر و‌نیم آخرین حقوق و مزایا پرداخت خواهد شد.
‌تبصره 1 - در صورتی كه پرسنل در طول اجرای تنبیه، تنزیل دائمی درجه یا رتبه بازخرید شوند با درجه یا رتبه تنبیهی بازخرید خواهند شد.
‌تبصره 2 - مدت یك سال خدمت پرسنل در مشاغل ویژه و جبهه در محاسبه سنوات بازخریدی، یك سال و نیم محسوب می‌شود.
‌ماده 166 - میزان دریافتی پرسنل مأمور به خدمت در داخل سپاه، ستاد كل، وزارت و سازمانهای وابسته بر مبنای حقوق درجه یا رتبه مربوطه و‌مزایای شغل جدید آنان محاسبه و پرداخت می‌گردد.
‌ماده 167 - پرسنل بازنشسته‌ای كه به موجب ماده 126 این قانون به خدمت اعاده می‌گردند از تاریخ اعاده به خدمت حقوق بازنشستگی آنان قطع‌شده و از حقوق درجه یا رتبه خود و مزایای مستمر مربوطه و مزایای شغلی كه در آن انجام وظیفه خواهند كرد استفاده می‌نمایند و از نظر كلیه امور‌پرسنلی مانند شاغلین خواهند بود. مدت خدمت این قبیل پرسنل بر سنوات خدمتی قبلی اضافه شده و در میزان حقوق بازنشستگی آنان مؤثر خواهد‌بود.
‌ماده 168 - میزان دریافتی ماهانه پرسنل منتظر خدمت بر مبنای دو سوم و پرسنل بدون كار بر مبنای یك دوم حقوق درجه یا رتبه و مزایای مستمر‌آنها محاسبه و پرداخت می‌گردد.
‌ماده 169 - حقوق و مزایای پرسنل بسیجی در طول مدت آموزش و بكارگیری معادل حقوق و مزایای مستمر كادر ثابت هم‌درجه یا رتبه آنان‌می‌باشد كه از محل اعتباراتی كه همه‌ساله در بودجه سپاه منظور می‌گردد توسط سپاه پرداخت می‌شود.
‌تبصره - بسیجیان ویژه در طول آموزش و بكارگیری علاوه بر حقوق و مزایای فوق از مزایای شغل مربوطه استفاده می‌نمایند.
‌ماده 170 - بسیجیان ویژه كه مطابق مقررات این قانون آموزش دیده و سازماندهی گردیده‌اند و درجات نظامی اخذ كرده‌اند، به تناسب نوع‌مسئولیت، درجه و میزان ارتباط آنان با سازمان مربوطه به طور ماهانه درصدی از حقوق و مزایای مستمر پرداخت می‌گردد كه حداقل آن (10%) و‌حداكثر آن (30%) حقوق و مزایای مستمر خواهد بود.
‌تبصره - دستورالعمل این ماده توسط ستاد كل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی كل خواهد رسید.
‌فصل هشتم - حقوق بازنشستگی، وظیفه و مستمری
‌ماده 171 - حقوق بازنشستگی، حقوق وظیفه و حقوق مستمری عبارت است از وجوهی كه حسب مورد به بازنشستگان، جانبازان، ،‌معلولین و‌عائله تحت تكفل پرسنل شهید یا متوفی برابر مقررات مربوط از صندوق بازنشستگی سپاه به طور ماهانه پرداخت می‌گردد.
‌ماده 172 - به پرسنل بازنشسته ماهانه مبلغی معادل افزایش حقوق آنان در طول خدمت به اضافه حاصل ضرب سنوات خدمت در یك سی‌ام‌حقوق بدو خدمت آنان، به عنوان حقوق بازنشستگی پرداخت می‌گردد.
‌ماده 173 - دریافت حقوق بازنشستگی یا وظیفه و سهمیه مستمری توأماً ممنوع بوده و در این حالت فقط مبلغ بیشتر پرداخت خواهد شد.
‌ماده 174 - فرزندانی كه یكی از والدین آنها فوت شود حق دریافت سهمیه مستمری از حقوق وی را خواهند داشت، اگرچه پدر یا مادر آنها كه در‌حال حیات است به هر عنوان حقوق یا حقوق بازنشستگی یا وظیفه از دولت دریافت می‌دارد.
‌ماده 175 - میزان حقوق وظیفه جانبازان موضوع بندهای (ب) و (ج) ماده 121 این قانون و حقوق مستمری‌بگیران شهدا به شرح زیر تعیین‌می‌گردد:¤[[]bm]‌الف - در مورد كادر ثابت و پیمانی و بسیجی ویژه، حقوق معادل مجموع حقوق ماهانه یك درجه یا یك رتبه بالاتر و آخرین مزایای مستمر و‌مزایای شغلی كه دریافت می‌داشته‌اند.
ب - در مورد محصلین، حقوق معادل ماهانه درجه یا رتبه‌ای كه بعد از پایان دوره آموزشی به آنان نائل می‌شوند با قدمتی معادل سابقه تحصیل به‌اضافه مزایای مستمر.
ج - در مورد پرسنل وظیفه و بسیجی فعال و عادی حقوقی معادل حقوق ماهانه پرسنل كادر ثابت یك درجه بالاتر كه حداقل آن معادل حقوق‌ماهانه پرسنل كادر با درجه رزم‌آورسومی می‌باشد.
‌تبصره - آن دسته از جانبازان موضوع بند (ب) و تبصره (2) ماده 121 این قانون كه به خدمت ادامه داده و یا به خدمت اعاده می‌گردند در محاسبه‌حقوق بازنشستگی از مزایای مستمر و مزایای شغلی استفاده می‌كنند.
‌ماده 176 - میزان حقوق وظیفه و حقوق مستمری‌بگیران موضوع ماده 133 این قانون كه در حین انجام وظیفه یا به سبب آن معلول یا فوت‌می‌شوند به شرح زیر تعیین می‌گردد:
‌الف - در مورد كادر ثابت و پیمانی و بسیجی ویژه، حقوقی معادل آخرین حقوق ماهانه و مزایای مستمر و مزایای شغلی.
ب - در مورد محصلین (‌نه دهم) حقوق درجه یا رتبه‌ای كه بعد از پایان دوره آموزش به آن نائل می‌شوند با قدمتی معادل سابقه تحصیلی.
ج - در مورد پرسنل وظیفه و بسیجی فعال و عادی حقوقی معادل حقوق ماهانه پرسنل همطراز كادر ثابت كه حداقل آن معادل حقوق ماهانه پرسنل‌كادر با درجه رزم‌آورسومی می‌باشد.
‌تبصره - حقوق مستمری‌بگیران معلولین موضوع این ماده در صورتی كه بنا به تشخیص مرجع پیش‌بینی شده در ماده 134 این قانون، فوت ناشی از‌معلولیت باشد، معادل آخرین حقوق وظیفه و در صورتی كه فوت ناشی از معلولیت نباشد، معادل (‌نه دهم) آخرین حقوق وظیفه خواهد بود.
‌ماده 177 - میزان حقوق وظیفه و حقوق مستمری‌بگیران پرسنلی كه بر طبق تشخیص مرجع پیش‌بینی شده در ماده 134 این قانون به طور عادی‌معلول یا فوت می‌شوند به شرح زیر تعیین می‌گردد:
‌الف - در مورد كادر ثابت و پیمانی و بسیجی ویژه، حقوقی معادل آخرین حقوق ماهانه دریافتی.
ب - در مورد محصلین (‌چهار پنجم) حقوق ماهانه درجه یا رتبه‌ای كه بعد از پایان دوره آموزش به آن نائل می‌شوند با قدمتی معادل سابقه تحصیل.
ج - در مورد پرسنل وظیفه و بسیجی فعال (‌نه دهم) حقوق ماهانه پرسنل همطراز كادر ثابت.
‌تبصره - حقوق مستمری‌بگیران معلولین موضوع این ماده معادل آخرین حقوق وظیفه آنان خواهد بود.
‌ماده 178 - پرسنل بازنشسته در صورتی كه شهید شوند، با مستمری‌بگیران آنان همانند مستمری‌بگیران پرسنل هم درجه یا هم رتبه آنان برابر‌مقررات ماده 175 این قانون رفتار خواهد شد و در صورت فوت چهار پنجم آخرین حقوق بازنشستگی استحقاقی به عنوان حقوق مستمری به‌مستمری‌بگیران آنان پرداخت خواهد گردید.
‌ماده 179 - پرسنل وظیفه دوران احتیاط و ذخیره سپاه و بسیجیان فعال و عادی كه قبل از خدمت از كارمندان دولت بوده‌اند در صورت شهادت،‌جانباز شدن، فوت و یا معلولیت حقوق مستمری و وظیفه آنان برابر مقررات این قانون بر مبنای آخرین حقوق دریافتی از سازمان مربوطه و از بودجه‌همان سازمان پرداخت خواهد شد و چنانچه حقوق آنان در سازمان مربوط كمتر از حقوق پرسنل كادر ثابت همطراز آنان باشد، حقوق مستمری و وظیفه‌بر مبنای حقوق پرسنل كادر ثابت همطراز محاسبه شده و مابه‌التفاوت آن از اعتباراتی كه بدین منظور همه‌ساله در بودجه سپاه منظور می‌گردد پرداخت‌خواهد شد.
‌ماده 180 - هر گاه سابقه خدمت جانبازان و معلولینی كه از حقوق وظیفه استفاده می‌نمایند كمتر از (20) سال باشد، حقوق وظیفه مقرره را از بودجه‌سپاه دریافت نموده و هر سال یك بار از مبلغی معادل افزایش پایه حقوقی مربوطه استفاده خواهند كرد و كسور بازنشستگی به صندوق مربوط واریز و‌پس از رسیدن به (20) سال خدمت، از مبلغی معادل آخرین حقوق دریافتی از صندوق بازنشستگی سپاه برخوردار خواهند شد.
‌ماده 181 - در صورتی كه حقوق مستمری‌بگیران بیش از حقوق بازنشستگی باشد، تا میزان بازنشستگی بر مبنای سنوات خدمت از صندوق‌بازنشستگی سپاه و مازاد آن از محل اعتباراتی كه بدین منظور همه‌ساله در بودجه سپاه منظور می‌گردد، پرداخت خواهد شد. دولت مكلف است كمبود‌بودجه صندوق بازنشستگی سپاه را از نظر جبران پرداخت حقوق وظیفه شهداء، جانبازان و مستمری‌بگیران كه احكام خاص در مورد آنان پیش‌بینی شده‌است را جبران نماید.
‌ماده 182 - مستمری‌بگیران مشمول این قانون عبارتند از:
‌الف - همسر دائم جز در صورتی كه شوهر اختیار كرده یا شاغل باشد و شوهر در صورتی كه همسر وی مخارجش را تأمین می‌نموده است.
ب - اولاد ذكور غیر شاغل تا سن 19 سال تمام و در صورتی كه مشغول تحصیل باشد تا خاتمه تحصیل حداكثر 23 سال تمام.
ج - اولاد اناث جز در مواردی كه شوهر داشته یا شاغل باشند.
‌د - پدر و مادری كه در كفالت متوفی بوده‌اند.
ه - برادر محجور یا بیمار كه در كفالت متوفی بوده و قادر به اداره امور خود نباشد.
‌و - برادر صغیری كه در كفالت متوفی بوده و تا سن 19 سال تمام و در صورت تحصیل تا سن 23 سال تمام، مشروط به این كه شاغل نباشد.
‌ز - خواهری كه در كفالت متوفی باشد جز در صورتی كه شوهر داشته یا شاغل باشد.
ح - نوه‌هایی كه تحت كفالت متوفی بوده‌اند، پسر تا سن 19 سال و در صورت تحصیل تا سن 23 سال تمام و دختر جز در صورتی كه شوهر داشته‌یا شاغل باشند.
‌تبصره 1 - هر یك از مستمری‌بگیران چنانچه به بیماری غیر قابل علاج یا نقص عضو مبتلا شوند به طوری كه برابر تشخیص كمیسیون عالی‌پزشكی برای همیشه قادر به تأمین معاش خود نباشند، مستمری آنان مادام‌العمر پرداخت خواهد شد.
‌تبصره 2 - مستمری‌بگیران در طول خدمت دوره ضرورت نیز از حقوق مستمری برخوردار خواهند شد.
‌ماده 183 - حقوق مستمری بین مستمری‌بگیران به طور مساوی تقسیم خواهد شد و ملاك تشخیص و تعیین اشخاص كه برابر ماده 182 این قانون‌تحت‌الكفاله می‌باشند، تعرفه خدمتی یا اظهارنامه‌ای است كه پرسنل در زمان اشتغال، بازنشستگی، جانبازی یا معلولیت تنظیم می‌كنند.
‌چگونگی رسیدگی به اعتراض كسانی كه خود را محق به دریافت مستمری میدانند و در تعرفه‌های خدمتی پرسنل جزء افراد تحت تكفل قید نشده‌اند.
‌الف - در صورتی كه شهادت یا فوت در طول خدمت اتفاق افتاده باشد هیأت زیر حسب مورد در ستاد كل سپاه، نیروها و سازمانها تشكیل‌می‌گردد:
1 - معاون نیروی انسانی نیرو یا سازمان مربوطه یا نماینده وی به عنوان رئیس.
2 - مدیریت قضایی نیرو یا سازمان مربوطه یا جانشین وی.
3 - رئیس بازرسی نیرو یا سازمان مربوطه یا جانشین وی.
ب - در صورتی كه شهادت یا فوت در زمان بازنشستگی، جانبازی یا معلولیت اتفاق افتاده باشد، هیأت رسیدگی در سازمان بازنشستگی سپاه از‌اشخاص زیر تشكیل می‌گردد:
1 - رئیس سازمان بازنشستگی یا جانشین وی به عنوان رئیس.
2 - معاون حقوقی وزارت یا جانشین وی.
3 - معاون نیروی انسانی ستاد كل سپاه یا نماینده وی.
‌ماده 184 - هر یك از مستمری‌بگیران كه از دریافت حقوق مستمری محروم گردد، سهم وی به سهم سایر مستمری‌بگیران افزوده خواهد شد.
‌ماده 185 - جانبازان و خانواده‌های شهداء علاوه بر دریافت حقوق مستمری و وظیفه، از نظر كلیه خدمات رفاهی و مزایای دیگر مانند سایر‌جانبازان و شهداء در سطح كشور تحت پوشش بنیاد جانبازان و بنیاد شهید قرار می‌گیرند.
‌ماده 186 - به وراث كلیه پرسنل اعم از شاغل و بازنشسته، جانباز، معلول یا وظیفه كه شهید یا فوت شوند مبلغی معادل حاصل ضرب عدد ( هزار)‌در ضریب ریالی جهت هزینه كفن و دفن پرداخت خواهد شد.
‌ماده 187 - به پرسنلی كه خدمت آنان پایان می‌پذیرد و به مستمری‌بگیران پرسنلی كه شهید یا فوت می‌شوند به میزان مدتی كه در طول خدمت از‌مرخصی استحقاقی استفاده نكرده باشند، حداكثر معادل چهار ماه مرخصی استفاده نشده آنان بر اساس آخرین حقوق و مزایا از محل اعتباراتی كه بدین‌منظور همه‌ساله در بودجه سپاه منظور می‌گردد پرداخت می‌شود.
‌تبصره - به كسانی كه بازخرید، مستعفی و یا اخراج می‌گردند علاوه بر كسور مذكور پس‌انداز و بازنشستگی كه از حقوق آنان كسر شده است از‌محل صندوق پس‌انداز و بازنشستگی نیز پرداخت خواهد شد.
‌ماده 188 - هر گاه حقوق ماهانه پرسنل شاغل اضافه یا كسر گردد به همان نسبت حقوق بازنشستگان، مستمری بگیران، و وظیفه‌بگیران اضافه یا‌كسر خواهد شد و مبلغ اضافی از محل اعتباراتی كه همه‌ساله بدین منظور در بودجه سپاه منظور می‌شود تأمین می‌گردد.
‌ماده 189 - در صورتی كه میزان صدمات وارده به جانبازان و معلولین حین انجام وظیفه یا به سبب آن در حدی باشد كه به تأیید كمیسیون عالی‌پزشكی سپاه، در انجام كارهای روزانه محتاج كمك و معاضدت عملی دیگران باشند و در آسایشگاه جانبازان نگهداری نشوند بر حسب مورد و‌متناسب با میزان ازكارافتادگی، از حقوق نگهداری كه حداقل آن (150) برابر ضریب ریالی و حداكثر آن (300) برابر ضریب ریالی می‌باشد استفاده‌می‌گردد.
‌ماده 190 - پرداخت حقوق ماهیانه مستمری‌بگیران شهداء و مفقودین این قانون به عهده بنیاد شهید انقلاب اسلامی و پرداخت حقوق ماهیانه‌جانبازان غیر شاغل به عهده بنیاد جانبازان انقلاب اسلامی می‌باشد.
‌ماده 191 - افراد مشمول دریافت حقوق بازنشستگی، وظیفه و مستمری‌بگیران در حالتهای زیر از دریافت حقوق بازنشستگی، وظیفه و مستمری‌محروم خواهند شد:
‌الف - ارتداد بنا به حكم محاكم قضایی.
ب - جاسوسی یا عضویت یا وابستگی به گروههای ملحد و محارب و معارض با اسلام به تشخیص سازمان حفاظت اطلاعات سپاه.
ج - ترك تابعیت.
‌تبصره - مفاد این ماده شامل افرادی از نیروهای مسلح كه مشمول دریافت حقوق بازنشستگی و وظیفه و مستمری باشند نیز خواهد بود.
‌فصل نهم - امور خدماتی پرسنل
‌ماده 192 - سپاه و وزارت مكلفند در حدود امكانات و اعتباراتی كه به موجب بند یكم اصل چهل و سوم قانون اساسی به منظور تأمین نیازهای‌اساسی و رفاهی پرسنل شاغل بازنشسته و همچنین استفاده‌كنندگان از حقوق وظیفه و مستمری اختصاص می‌یابد امكان برخورداری عادلانه و بدون‌تبعیض آنها را ایجاد نماید.
‌ماده 193 - سپاه و وزارت مكلفند بیمارستانها و درمانگاههای خود را از نظر امكانات درمانی به نحوی تجهیز نمایند كه پاسخگوی نیازمندیهای‌پرسنل باشد.
‌تبصره 1 - در صورتی كه درمانگاهها و بیمارستانهای سپاه پاسخگوی نیازمندیهای پرسنل نباشد می‌توانند از خدمات درمانی مراجع خارج از سپاه‌استفاده نمایند.
‌تبصره 2 - در مناطقی كه امكانات درمانی منحصر به یگانهای نظامی مستقر در آنهاست عائله تحت تكلف پرسنل می‌توانند از امكانات مزبور‌استفاده نمایند. هزینه خدمات ارائه شده برابر مقررات خدمات درمانی سپاه به یگانهای مزبور پرداخت می‌گردد.
‌تبصره 3 - در مواردی كه امكانات و بیمارستانهای سپاه بیش از نیازهای درمانی پرسنل باشد بیمارستانهای مزبور با رعایت حق تقدم پرسنل كادر و‌وظیفه شاغل، مجازند به كلیه اشخاص خدمات درمانی ارائه نمایند. هزینه خدمات ارائه شده برابر مقررات بیمارستانهای مذكور پرداخت خواهد شد.
‌تبصره 4 - یگانها و بیمارستانهای مذكور در تبصره‌های 2 و 3 این ماده مكلفند وجوه دریافتی را و همچنین وجوه مشابهی را كه از بیماران اورژانس‌دریافت می‌نمایند به حساب خزانه واریز نمایند و در هر سال، معادل وجوه واریز شده را كه در بودجه سالانه سپاه منظور می‌شود، از خزانه دریافت و‌صرف تأمین نیازمندیها و توسعه امكانات خود نمایند.
‌ماده 194 - پرسنل شاغل، جانبازان، معلولین، بازنشستگان، مستمری‌بگیران و عائله تحت تكفل آنها، تحت پوشش سازمان خدمات درمانی سپاه‌خواهند بود.
‌ماده 195 - پرسنل برابر قانون استفاده از خانه‌های سازمانی مصوب 1363.5.28 از امكانات مزبور استفاده می‌نمایند.
‌ماده 196 - سپاه موظف است خدمات فرهنگی و تفریحی لازم را به خانواده ایثارگران و پرسنل سپاه و عائله تحت تكفل آنان ارائه نماید.
‌ماده 197 - سپاه موظف است كلیه پرسنل خود را در قبال حوادثی كه منجر به شهادت، فوت، بیماری، نقص عضو یا ازكارافتادگی و همچنین‌پرداخت دیه شود بیمه نماید.
‌تبصره 1 - مقررات مربوط به اجرای این ماده تابع قانون بیمه پرسنل و آیین‌نامه اجرایی آن خواهد بود.
‌تبصره 2 - اعتبارات مربوط به این ماده از محل صندوق بیمه سپاه تأمین می‌گردد.
‌ماده 198 - كلیه اعضای ارتش بیست میلیونی در قبال حوادثی كه منجر به شهادت، فوت، بیماری، نقص عضو یا ازكارافتادگی شوند مشمول ماده53 قانون خدمت وظیفه عمومی و تبصره‌های آن می‌گردند.
‌تبصره - در مورد افراد غیر شاغل در سازمانها و دستگاههای وابسته به دولت، تبصره 1 و 2 ماده 53 قانون خدمت وظیفه عمومی شامل آن‌نمی‌گردد، بلكه حسب مورد توسط بنیاد شهید، بنیاد جانبازان یا سازمان تأمین اجتماعی، حقوق وظیفه و مستمری به آنان پرداخت می‌شود.
‌ماده 199 - سپاه موظف است هزینه تحصیلی پرسنلی را كه به درخواست سپاه در رشته‌های مورد نیاز در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی‌تحصیل می‌كنند پرداخت نماید.
‌ماده 200 - سپاه موظف است در جهت حل مشكلات پرسنل جانباز و معلول مورد نیاز خود و به منظور ایجاد زمینه برای بازگشت فعالانه آنها به‌محیط كار، تسهیلات لازم اعم از خدمات درمانی، توانبخشی، امكانات تردد و اشتغال آنها را فراهم نماید.
‌تبصره - در صورت عدم ایجاد تسهیلات تردد مبلغی از (100) تا (200) برابر ضریب ریالی در اختیارشان قرار می‌گیرد.
‌ماده 201 - دولت موظف است به پرسنل بسیجی با توجه به میزان و نوع فعالیت و همكاری ، صلاحیت، شایستگی و درجه آنان خدماتی از قبیل‌اولویت در استخدام، استفاده از تسهیلات مسكن و وام، اولویت در واگذاری امكانات اشتغال، تسهیلات ویژه جهت ورود به مراكز آموزش عالی واگذار‌نماید. آیین‌نامه اجرایی این ماده ظرف مدت شش ماه توسط وزارت با هماهنگی ستاد كل سپاه و كسب نظر وزارتخانه‌ها و سازمانهای ذیربط تهیه و به‌تصویب هیأت وزیران می‌رسد.
‌ماده 202 - كلیه وزارتخانه‌ها، سازمانها، نهادها و شركتهای دولتی و كارفرمایان بخش خصوصی اعم اشخاص حقیقی یا حقوقی موظفند شغل‌پرسنل بسیجی كه در برنامه‌های آموزشی یا مأموریتهای رزمی یا امدادی سپاه شركت می‌نمایند را حفظ كنند.
‌تبصره - افراد مذكور در این ماده در طول خدمت، حقوق خود را از سپاه دریافت می‌دارند.
‌ماده 203 - سپاه موظف است به منظور حمایت از بسیجیان، رزمندگان و ایثارگران، دفاتر مشاوره حقوقی و قضایی را با هماهنگی قوه قضائیه و‌وزارت دادگستری تشكیل و اداره نماید.
‌تبصره - نحوه فعالیت، محل استقرار و نوع ارتباط این دفاتر به موجب آیین‌نامه‌ای است كه توسط ستاد كل سپاه تهیه و وزارت با هماهنگی قوه‌قضائیه و وزارت دادگستری تهیه و به تصویب فرماندهی كل خواهد رسید.
‌ماده 204 - سپاه موظف است به منظور حفظ انسجام و تقویت ارتش بیست میلیونی كانونهای فرهنگی - ورزشی جوانان بسیج را تشكیل و اداره‌نماید.
‌تبصره - این كانونها توسط نیروی مقاومت بسیج سپاه با همكاری نمایندگی ولی فقیه در سپاه راه‌اندازی و اداره می‌گردد.
‌فصل دهم - تطبیق
‌ماده 205 - درجه یا رتبه و رسته خدمتی كلیه پرسنل موجود سپاه كه قبل از تصویب این قانون به عضویت سپاه درآمده‌اند، طبق عوامل زیر و‌رعایت دیگر مواد این فصل تعیین می‌گردد:
‌الف - سوابق حضور در جبهه‌ها و سایر مأموریتها.
ب - سوابق و مهارت شغلی.
ج - كیفیت عملكرد
‌د - سنوات خدمتی.
ه - مدرك تحصیلی یا مدرك معادل.
‌و - ارشدیت و یا تأخیر در درجات مكتسبه.
‌ماده 206 - تبدیل وضعیت پرسنل كادر ثابت موجود به نظامی یا كارمندی برابر نیاز سپاه، وضعیت پرسنل، سوابق و مهارت شغلی، رسته خدمتی و‌تمایل افراد می‌باشد.
‌تبصره - پرسنل افتخاری و قراردادی موجود كه پس از انقضای مدت تعهد به علت نیاز سپاه به خدمت خود ادامه داده‌اند، در صورت تمایل‌شخصی و نیاز سپاه بایستی برابر مقررات این فصل با احتساب كلیه سنوات خدمتی، حسب مورد با یكی از وضعیتهای مربوط به كادر ثابت یا پیمانی‌تطبیق گردند و در غیر این صورت به خدمت آنان خاتمه داده می‌شود.
‌ماده 207 - درجه یا رتبه پرسنل در مرحله تطبیق برابر است با درجه یا رتبه اولیه بعلاوه یك چهارم مجموع "‌حاصل ضرب ضریب شایستگی‌موضوع ماده 214 این قانون در مجموع حاصل ضرب ضرایب موضوع ماده 215 این قانون در سنوات خدمتی مربوطه به سال" و سایر ارشدیت‌های‌حاصل از دیگر عوامل مندرج در این فصل به سال.
‌تبصره - ارشدیت‌های مذكور در این قانون، در محاسبات تا دو رقم اعشار منظور خواهد شد:
‌ماده 208 - درجه یا رتبه اولیه پرسنل بر اساس آخرین مدرك تحصیلی به شرح زیر می‌باشد:
‌الف - دارندگان مدرك تحصیلی پایان دوره ابتدایی درجه رزم‌آورسومی یا رتبه پنج.
ب - دارندگان مدرك تحصیلی پایان دوره راهنمایی (‌سیكل) درجه رزم‌آوردومی یا رتبه شش.
ج - دارندگان مدرك تحصیلی پایان دوره دبیرستان درجه رزم‌داریكمی یا رتبه 9.
‌د - دارندگان مدارك بالاتر از دیپلم به ازاء هر سال تحصیلی بالاتر یا معادل آن از دو سال ارشدیت نسبت به دارندگان مدرك دیپلم و به ازاء هر چهار‌سال ارشدیت از یك درجه یا رتبه بالاتر برخوردار می‌گردند.
‌تبصره 1 - پرسنل به ازاء هر سال تحصیلی بین مقاطع ابتدایی و سیكل از (16) ماه و به ازاء هر سال تحصیلی بالاتر از سیكل تا دیپلم از سه سال‌ارشدیت و به ازاء هر چهار سال ارشدیت از یك درجه یا رتبه بالاتر برخوردار می‌گردند.
‌تبصره 2 - دارندگان مدارك پایان دوره ابتدایی نظام قدیم نسبت به دارندگان مدارك مشابه در نظام جدید از 16 ماه ارشدیت و دارندگان مدرك‌سیكل نظام قدیم نسبت به دارندگان مدرك مشابه در نظام جدید از سه سال ارشدیت برخوردار می‌گردند.
‌تبصره 3 - درجه یا رتبه اولیه دارندگان مدرك تحصیلی اول ابتدایی، درجه رزم‌یاری یا رتبه (4) بوده و به ازاء هر سال تحصیلی بالاتر (‌تا پنجم‌ابتدایی) از یك سال ارشدیت برخوردار می‌گردند.
‌ماده 209 - به پرسنلی كه در طول خدمت و دفاع مقدس به دلیل حضور حداقل یك سال در جبهه و یا یك سال انجام مأموریتهای مذكور در ماده215 این قانون به استثناء بندهای (ه) و (‌و) آن، موفق به كسب امتیاز بر اساس ماده 210 این قانون می‌شوند، در صورتی كه به عنوان نظامی ادامه‌خدمت دهند، ارشدیت‌هایی به شرح زیر داده می‌شود:
‌الف - پرسنل با مدرك تحصیلی پائین‌تر از پایان دوره ابتدایی به ازاء هر (25) امتیاز یك سال ارشدیت (‌معادل یك سال تحصیلی) تا پایان دوره‌ابتدایی و به ازاء هر 25 امتیاز (16) ماه ارشدیت (‌معادل یك سال تحصیلی) و حداكثر تا سیكل.
ب - پرسنل با مدرك تحصیلی پایان دوره ابتدایی تا سیكل به ازاء هر (25) امتیاز (16) ماه ارشدیت (‌معادل یك سال تحصیلی) تا سیكل و به ازاء‌هر (50) امتیاز سه سال ارشدیت (‌معادل یك سال تحصیلی) و حداكثر تا دیپلم.
ج - پرسنل با مدرك تحصیلی سیكل تا دیپلم به ازاء هر (50) امتیاز سه سال ارشدیت (‌معادل یك سال تحصیلی) تا دیپلم و به ازاء هر (75) امتیاز‌دو سال ارشدیت (‌معادل یك سال تحصیلی) حداكثر تا فوق دیپلم.
‌د - پرسنل با مدرك دیپلم به ازاء هر (75) امتیاز دو سال ارشدیت (‌معادل یك سال تحصیلی) و حداكثر تا لیسانس.
ه - پرسنل با مدرك فوق دیپلم به ازاء هر (75) امتیاز دو سال ارشدیت (‌معادل یك سال تحصیلی) و حداكثر تا لیسانس.
‌و - پرسنل با مدرك لیسانس و بالاتر به ازاء هر (100) امتیاز شش ماه ارشدیت و حداكثر تا (400) امتیاز.
‌تبصره - كسانی كه دارای تحصیلات پائین‌تر از پنجم ابتدایی هستند، چنانچه امتیاز سوابق و مهارت شغلی آنها بیشتر از (300) امتیاز باشد، به ازاء‌هر (50) امتیاز بیشتر از (300) امتیاز و حداكثر تا (450) امتیاز، از سه سال ارشدیت برخوردار می‌گردند.
‌ماده 210 - امتیازات مشاغل و پستهای سازمانی سپاه به شرح زیر می‌باشد:
‌الف - مشاغل فرماندهی نیرو، قرارگاههای عمده منطقه‌ای و بالاتر ماهانه (7) امتیاز.
ب - مشاغل فرماندهی سپاه، لشكر و مشاغل همطراز ماهانه (6) امتیاز.
ج - شغل فرماندهی تیپ مستقل و مشاغل همطراز ماهانه (5) امتیاز.
‌د - شغل فرماندهی گردان و مشاغل همطراز ماهانه (3.8) امتیاز.
ه - شغل فرماندهی گروهان و مشاغل همطراز ماهانه (2.3) امتیاز.
‌و - شغل فرماندهی دسته و مشاغل همطراز ماهانه (1.5) امتیاز.
‌ز - سایر مشاغل پائین‌تر از فرماندهی دسته در سازمانهای رزمی ماهانه (1) امتیاز.
‌تبصره 1 - امتیاز آخرین شغل جانبازان غیر شاغل موضوع بندهای (ب) و (ج) ماده 121 این قانون حداقل (1) خواهد بود.
‌تبصره 2 - به ازاء هر سه سال اسارت یا در گروگان بودن، پرسنل از امتیازات یك رده شغلی بالاتر و حداكثر تا امتیاز بند "ب" این ماده بهره‌مند‌می‌شوند. این قبیل پرسنل به ازاء سنوات كمتر از سه سال اسارت به تناسب میزان اسارت از امتیازات موضوع این تبصره استفاده می‌نمایند.
‌تبصره 3 - مجموع مدتهای خدمت پرسنل در مشاغل و پستهای مختلف الزاماً بایستی برابر مدت سنوات خدمت وی باشد.
‌تبصره 4 - ملاك تعیین مشاغل همطراز موضوع این ماده توسط ستاد كل سپاه تهیه و پس از تصویب فرمانده كل، در تعیین امتیازات به مرحله اجراء‌گذاشته خواهد شد.
‌ماده 211 - به پرسنلی كه به عنوان نظامی به خدمت خویش ادامه می‌دهند و از ارشدیت‌های موضوع ماده 209 این قانون بهره‌مند می‌شوند به‌ترتیب زیر مدارك نظامی داده می‌شود:
‌الف - پرسنلی كه دارای مدرك تحصیلی پائین‌تر از سوم راهنمایی و سیكل نظام قدیم باشند، در صورتی كه از ارشدیت‌های كافی تا سطح سیكل‌بهره‌مند شوند مدرك سیكل اعطاء می‌شود.
ب - پرسنلی كه دارای مدارك تحصیلی پائین‌تر از دیپلم و حداقل پایان دوره راهنمایی یا سیكل نظام قدیم بوده و از ارشدیت تا سطح دیپلم بهره‌مند‌شوند، مدرك دیپلم نظامی اعطاء می‌شود.
ج - پرسنلی كه دارای مدرك تحصیلی اول و دوم راهنمایی نظام جدید یا اول و دوم متوسط نظام قدیم بوده و در یگانهای رزمی سپاه مشغول به‌كار بوده یا شوند، در صورتی كه از امتیازات كافی تا سطح دیپلم بهره‌مند شوند، مدرك دیپلم نظامی به آنها اعطاء می‌شود.
‌تبصره - ترفیعات بعدی كلیه پرسنلی كه بر اساس مفاد این ماده موفق به اخذ مدرك نظامی گردند، منوط به موفقیت در آزمون و یا گذراندن‌آموزشهای فشرده‌ای است كه توسط ستاد كل سپاه و با همكاری وزارت آموزش و پرورش برگزار می‌شود، كه در این صورت به این قبیل پرسنل مدارك‌تحصیلی رسمی معادل اعطاء می‌شود.
‌ماده 212 - وضعیت پرسنلی كه دارای مدرك تحصیلی پائین‌تر از سوم راهنمایی یا سیكل نظام قدیم هستند و قادر به اخذ مدرك سیكل نظامی‌نمی‌گردند به كارمندان موضوع بند (ب) ماده 19 این قانون تبدیل می‌شوند. اولین رتبه این قبیل كارمندان بر اساس مقررات این فصل در صورتی كه از‌رتبه‌های تعیین شده در جدول موضوع ماده 85 این قانون بالاتر باشد، ملاك عمل محاسبه قرار خواهد گرفت و در غیر این صورت رتبه‌های جدول یاد‌شده ملاك محاسبه خواهد بود.
‌ماده 213 - به نتیجه ارزشیابی عملكرد پرسنل موجود طبق عوامل زیر امتیاز داده خواهد شد و مجموع امتیازات عوامل به عنوان امتیاز شایستگی و‌عملكرد فرد محسوب می‌گردد.
‌عوامل ارزشیابی و امتیازات مربوطه به ترتیب عالی، خیلی خوب، خوب و قابل قبول به شرح زیر است:
‌الف - مدیریت 60، 45، 25، 10
ب - توانایی فكری 60، 45، 25، 10
ج - مسئولیت پذیری 50، 30، 15، 7
‌د - صفات اخلاقی 40، 28، 16، 7
ه - روحیه نظامیگری 60، 45، 30، 10
‌و - التزام عملی به احكام 60، 45، 30، 10
‌ز - تبعیت‌پذیری 40، 28، 15، 7
‌ماده 214 - ضریب شایستگی پرسنل متناسب با مجموع امتیازات شایستگی و عملكرد موضوع ماده 213 این قانون و سوابق و مهارت شغلی‌موضوع ماده 210 این قانون به شرح زیر محاسبه می‌گردد:
‌الف - تا 150 امتیاز، پرسنل نظامی ضریب (1) و پرسنل كارمند ضریب (1)
ب - از 151 تا 300 امتیاز، پرسنل نظامی ضریب (1.1) و پرسنل كارمند ضریب (1.07)
ج - از 301 تا 450 امتیاز، پرسنل نظامی ضریب (1.2) و پرسنل كارمند ضریب (1.15)
‌د - از 451 تا 550 امتیاز، پرسنل نظامی ضریب (1.3) و كارمند ضریب (1.23)
ه - از 551 تا 650 امتیاز، پرسنل نظامی ضریب (1.4) و پرسنل كارمند ضریب (1.30)
‌و - از 651 تا 650 امتیاز، پرسنل نظامی ضریب (1.5) و پرسنل كارمند ضریب (1.37)
‌ز - از 801 تا 950 امتیاز،‌پرسنل نظامی ضریب (1.6) و پرسنل كارمند ضریب (1.45)
ح - از 951 امتیاز به بالا، پرسنل نظامی ضریب (1.7) و پرسنل كارمند ضریب (1.53)
‌ماده 215 - ضریب جبهه و مأموریت‌های ویژه پرسنل سپاه (‌كادر ثابت و بسیجی ویژه) كه به دلیل حضور آنها در جبهه و انجام مأموریتهای ویژه به‌آنها تعلق می‌گیرد به شرح زیر می‌باشد:
‌الف - مدت در اسارت یا گروگان بودن، جبهه و مأموریتهای مشابه ضریب (1.5)
ب - مقابله مسلحانه با گروهكها و اشرار و مأموریتهای مشابه ضریب (1.30)
ج - حفاظت شخصیتهای درجه یك كشوری و مأموریتهای مشابه ضریب (1.25
‌د - حفاظت شخصیتهای درجه دو كشوری و مأموریتهای مشابه ضریب (1.20)
ه - انجام مأموریتهای مورد نیاز خارج از محل سكونت به جز موارد فوق ضریب (1.15)
‌و - كلیه افرادی كه برابر بخشنامه‌های صادره از ستاد مركزی سپاه در پشتیبانی از یگانهای رزم و مأموریتهای سپاه مشغول بوده و از انجام‌مأموریتهای فوق‌الذكر مستثنی بوده‌اند ضریب (1.10)
‌ز - سایر مأموریتهای سپاه و سوابق خدمتی خارج از سپاه بعد از تاریخ 1357.11.23 ضریب یك.
ح - مدت زمانی كه پرسنل در حال تحصیل بوده‌اند ضریب صفر.
‌تبصره 1 - چنانچه یك منطقه در یك زمان مشمول دو ضریب واقع شود، ضریب بیشتر ملاك عمل خواهد بود.
‌تبصره 2 - مأموریتهای مشابه مذكور در بندهای این ماده با پیشنهاد ستاد كل سپاه و تصویب فرماندهی كل تعیین می‌گردد.
‌ماده 216 - پرسنل موجود در موارد زیر از ارشدیتهای سنواتی بهره‌مند می‌شوند:
‌الف - در صورتی كه قبل از مورخه 1361.12.29 به عضویت سپاه درآمده باشند، به ازاء هر سال خدمت و سابقه بسیجی تمام وقت یا همكاری‌تمام وقت با كمیته انقلاب اسلامی و جهاد سازندگی، یك دوم سال ارشدیت.
ب - تشویقات پرسنل قبل از تطبیق مطابق دستورالعملی كه توسط ستاد كل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی كل می‌رسد، در ترفیعات آنها لحاظ‌شده و حداكثر میزان ارشدیت آن به ازاء هر سال سابقه خدمت (7.5) ماه و حداكثر تا یك درجه خواهد بود.
ج - ضریب سنوات جانبازی جانبازان غیر شاغل موضوع بندهای (ب) و (ج) ماده 121 این قانون تا تاریخ 1369.11.29، (1.5) برابر محسوب‌می‌شود.
‌د - سنوات بعد از شهادت و مفقودالاثر شهداء و مفقودالاثرها تا مورخ 1369.11.29 دو برابر محسوب می‌شود.
ه - سنوات بعد از وفات و معلولیت منجر به ازكارافتادگی پرسنل موضوع ماده 133 این قانون تا تاریخ 1369.11.29 با ضریب یك محسوب‌می‌گردد.
‌و - سنوات خدمت پرسنل در موارد مذكور در بندهای "‌الف" و "ب" و "ج" و "‌د" ماده 217 این قانون با ضریب یك محسوب می‌گردد.
‌تبصره - تعیین چگونگی اعمال مصادیق تشویقات پرسنل در زمینه‌های عقیدتی - سیاسی با همكاری حوزه نمایندگی ولی فقیه در سپاه تهیه‌می‌گردد.
‌ماده 217 - سنوات خدمتی پرسنل موجود برای محاسبه زمان بازنشستگی در موارد زیر منظور می‌گردد:
‌الف - مدت زمان محكومیت محكومین سیاسی قبل از انقلاب طبق مصوبه مورخ 1358.9.6 شورای انقلاب.
ب - سابقه خدمت كلیه پرسنل بسیجی ویژه، پاسدار ذخیره، افتخاری و قراردادی كه به صورت تمام‌وقت با سپاه همكاری نموده‌اند.
ج - پرسنلی كه در سایر نهادهای انقلاب اسلامی همكاری تمام وقت داشته‌اند و یا مستخدم رسمی دستگاههای دولتی بوده‌اند، مشروط به انتقال‌كسورات سهم صندوق بازنشستگی.
‌د - پرسنلی كه خدمت وظیفه عمومی را انجام داده‌اند.
ه - مدت زمانی كه پرسنل به عضویت رسمی سپاه درآمده‌اند.
‌و - دو برابر مدت اسارت و گروگانها.
‌ماده 218 - كلیه ارشدیتهایی كه به نحوی در ترفیعات مؤثر بوده‌اند و یا مدت زمان اوضاع خدمتی كه در ترفیعات پرسنل مؤثر نمی‌باشد و در فصول‌دیگر این قانون تصریح گردیده است، به همان میزان در تطبیق پرسنل لحاظ خواهد شد.
‌ماده 219 - ستاد كل سپاه موظف است برای ارزشیابی و سنجش میزان معلومات و تجربه پرسنل موجود و تعیین كمبود معلومات آموزشی‌متناسب با سطح آموزشی مورد نیاز درجات آنها مطابق فصل آموزش و ترفیعات این قانون، نسبت به برگزاری آزمون در تمامی رسته‌های خدمتی اقدام‌نماید.
‌تبصره 1 - ارزشیابی و سنجش معلومات پرسنل و رفع سایر كمبودهای آموزشی آنها در زمینه آموزشهای عقیدتی - سیاسی ، توسط نمایندگی ولی‌فقیه در سپاه برگزار می‌گردد.
‌تبصره 2 - سپاه موظف است آخرین دوره آموزشی مورد نیاز درجه تطبیقی پرسنل را به صورت فشرده برگزار نماید و برای رفع سایر كمبودهای‌آموزشی پرسنل تطبیق شده، برنامه‌های آموزشی را اجرا نماید.
‌تبصره 3 - سپاه باید پرسنلی را كه دارای مدرك دیپلم بوده و بخواهند به صورت نظامی ادامه خدمت دهند و درجه تطبیقی آنها كمتر از‌ستوان‌سومی بشود، در اولین دوره دانشكده علوم پایه نظامی یا دانشكده علوم و فنون نیروها شركت دهد.
‌تبصره 4 - ترفیعات بعدی پرسنل كه تطبیق شده‌اند مشروط به طی دوره‌های آموزشی متناسب با درجه آنها می‌باشد.
‌تبصره 5 - در صورت كمبود امكانات آموزشی سپاه، پرسنل فقط می‌توانند از یك درجه ترفیع قبل از طی دوره‌های آموزشی لازم بعد از تطبیق‌بهره‌مند شوند.
‌ماده 220 - عملكرد پرسنل در ستاد كل، ستاد كل سپاه، نیروها، حوزه نمایندگی ولی فقیه، حفاظت اطلاعات و وزارت با توجه به عوامل مندرج در‌ماده 213 این قانون، در كمیسیونی با تركیب زیر مورد بررسی قرار می‌گیرد:
‌الف - بالاتر مقام سازمانهای مزبور یا نماینده تام‌الاختیار ایشان.
ب - معاون نیروی انسانی سازمانهای مزبور (‌معاون اداری - پرسنلی وزارت) یا نماینده تام‌الاختیار ایشان.
ج - فرمانده یا مسئول مستقیم رده مربوطه یا نماینده تام‌الاختیار ایشان.
‌تبصره 1 - كمیسیونهای مزبور می‌توانند از سازمان حفاظت اطلاعات و سایر سازمانهایی كه اطلاعات آنان در خصوص عملكرد پرسنل مؤثر‌می‌باشد، به منظور اظهار نظر دعوت نمایند.
‌تبصره 2 - به منظور نظارت و كنترل عملكرد كمیسیون‌های مذكور در این ماده، كمیسیونی مركب از اعضاء زیر در ستاد كل تشكیل می‌شود:
‌الف - رئیس ستاد كل یا جانشین وی.
ب - فرمانده كل سپاه یا جانشین وی.
ج - نماینده ولی فقیه در سپاه یا جانشین وی.
‌د - رئیس ستاد كل سپاه یا جانشین وی.
ه - وزیر یا جانشین وی حسب مورد.
‌و - رئیس سازمان حفاظت اطلاعات سپاه حسب مورد.
‌ماده 221 - اعطاء درجه به پرسنل بر اساس مفاد این فصل حداكثر تا درجه سرتیپ‌دومی با تصویب مقامات ماده 87 این قانون می‌باشد و اعطای‌درجات بالاتر خارج از عوامل و امتیازات این فصل بوده و صرفاً در اختیار فرماندهی كل می‌باشد.
‌تبصره - چنانچه درجه پرسنل پس از محاسبه برابر مفاد این قانون بیشتر از سرتیپ‌دومی گردیده، ولی نائل به آن درجات نمی‌شوند، میزان درجه یا‌ارشدیت اضافه بر آن به همان مقدار به عنوان ارشدیت تعیین گردیده و در محاسبات حقوق و مزایای آنان لحاظ می‌گردد.
‌ماده 222 - پرسنل كادر ثابت و بسیجی ویژه برابر مقررات این فصل تطبیق می‌شوند و تطبیق پرسنل وظیفه و پیمانی بر اساس مقررات سایر فصول‌این قانون بوده و تطبیق بسیجیان عادی و فعال بر اساس دستورالعملی است كه متناسب با مقررات عمومی این قانون توسط ستاد كل سپاه تهیه و به‌تصویب فرماندهی كل خواهد رسید.
‌ماده 223 - دریافتی ماهانه پرسنل مشمول این قانون پس از مرحله تطبیق با آخرین دریافتی استحقاقی وی مورد مقایسه قرار گرفته و در صورت‌كاهش، مابه‌التفاوت آن تا سقف حقوق دریافتی قبل، به پرسنل پرداخت می‌گردد.
‌تبصره - هر گونه افزایش حقوق و مزایای پرسنل موضوع این ماده تا زمان صفر شدن این مابه‌التفاوت از آن كسر خواهد شد.
‌ماده 224 - دولت موظف است پس از تصویب این قانون كسورات بازنشستگی گذشته پرسنل سپاه اعم از سهم دولت و سهم پرسنل را محاسبه‌نموده و همه‌ساله یكدهم كسورات گذشته را به صندوق بازنشستگی سپاه پرداخت نماید.
‌ماده 225 - سپاه موظف است ظرف مدت یك سال پس از تصویب این قانون كلیه پرسنل موجود را بر اساس مقررات این فصل تطبیق نموده و‌همزمان برای كلیه پرسنل به اجرا بگذارد و پس از انجام تطبیق كلیه پرسنل مطابق مقررات مندرج در سایر فصول قبلی این قانون به خدمت خود ادامه‌خواهند داد.
‌تبصره - كلیه ارشدیت‌های مذكور در این فصل تا تاریخ 1369.11.29 قابل محاسبه و عمل خواهد بود.
‌فصل یازدهم - سایر مقررات
‌ماده 226 - كلیه پرسنل پاسداری كه در مجموعه حوزه فرماندهی، حوزه نمایندگی ولی فقیه، حفاظت اطلاعات، وزارت و ستاد كل و سازمانهای‌وابسته خدمت می‌نمایند مشمول این قانون خواهند بود.
‌ماده 227 - غیر از مواردی كه در این قانون برای تهیه آیین‌نامه ، مرجع خاصی مشخص شده است، سپاه می‌تواند در موارد دیگری كه ضروری‌تشخیص دهد نیز دستورالعمل و روشهای اجرایی تهیه و بعد از تصویب فرماندهی كل سپاه به مورد اجراء بگذارد.
‌ماده 228 - بدیهی است اختیارات فرماندهی كل محدود به موارد مطروحه در این قانون نمی‌باشد. همچنین در كلیه مواردی كه در این قانون صدور‌یا تصویب امری از سوی فرمانده كل در پی ارائه پیشنهاد از سوی مقامات یا مراجع دیگر ذكر شده است، اخذ تصمیم ایشان منحصر به ارائه پیشنهادهای‌مزبور نخواهد بود.
‌در هر صورت نظر و دستور فرماندهی كل ملاك اصلی در انجام كلیه امورات در نیروهای مسلح خواهد بود.
‌ماده 229 - نماینده ولی فقیه در سپاه و رئیس سازمان حفاظت اطلاعات سپاه حسب مورد در زمینه‌های انتصابات، ترفیعات، نقل و انتقالات،‌مأموریتها، تشویقات و تنبیهات و مرخصیهای پرسنل حوزه نمایندگی ولی فقیه و سازمان حفاظت اطلاعات سپاه از اختیاراتی معادل فرماندهان نیروهای‌برخوردار می‌باشد.
‌فصل دوازدهم - شمول قانون بر وزارت و ستاد كل
‌ماده 230 - پرسنل ستاد كل و وزارت حسب مورد از طریق زیر تأمین می‌گردند:
‌الف - پرسنل نظامی اعم از كادر ثابت یا پیمانی توسط سپاه و ارتش و در چهارچوب قوانین مربوطه.
ب - پرسنل كارمندی اعم از كادر ثابت یا پیمانی حسب مورد برابر این قانون یا قانون ارتش توسط ستاد كل یا وزارت استخدام می‌گردند.
ج - پرسنل وظیفه برابر مقررات مربوطه.
‌ماده 231 - نیروهای مسلح موظفند بنا به درخواست وزارت و ستاد كل پرسنل نظامی و انتظامی مورد نیاز آنان را در چهارچوب جداول سازمان‌مصوب و بر اساس دستورالعملی كه با هماهنگی ستاد كل، ستاد كل سپاه، ستاد مشترك ارتش و وزارت تهیه و به تصویب فرماندهی كل خواهد رسید،‌در اختیار سازمانهای مزبور قرار دهند.
‌تبصره 1 - انتقال و مأمور به خدمت نمودن از سپاه به ستاد كل و وزارت با هماهنگی ستاد كل سپاه و تصویب مقامات مندرج در ماده 87 این قانون‌خواهد بود.
‌تبصره 2 - انتقال و مأمور به خدمت شدن پرسنل كارمند جمعی ستاد كل و وزارت حسب مورد منوط به تصویب رئیس ستاد كل یا وزیر می‌باشد.
‌ماده 232 - هیأت مركزی گزینش در وزارت مركب از وزیر، رئیس ستاد كل سپاه، رئیس سازمان عقیدتی - سیاسی وزارت، مسئول سازمان حفاظت‌اطلاعات وزارت و معاون اداری و پرسنلی وزارت به عنوان دبیر هیأت تشكیل می‌گردد و حسب مورد در چارچوب مفاد این قانون و قانون ارتش وظیفه‌تدوین دستورالعملهای و نظارت بر كار هسته‌های گزینش در وزارت را به عهده دارند.
‌تبصره - هسته‌های گزینش حسب مورد و بنا به نیاز در سازمانهای تابعه و وابسته به وزارت بنا به تشخیص هیأت مركزی گزینش وزارت تشكیل‌خواهد گردید.
‌ماده 233 - مراكز آموزشی مذكور در این قانون و قانون ارتش مكلفند پرسنل جمعی ستاد كل، وزارت و سازمانهای تابعه و وابسته به آنان را بر اساس‌دوره‌های مصرحه در قوانین سپاه و ارتش آموزش دهند.
‌تبصره - هزینه‌های آموزشی پرسنل مذكور در این ماده از طرف سازمان اعزام‌كننده تأمین خواهد شد.
‌ماده 234 - پرسنل ستاد كل و وزارت اعم از این كه مشمول این قانون یا قانون ارتش باشند، حسب مورد تابع سلسله مراتب ستاد كل و وزارت بوده‌و بر اساس مقررات مندرج در قوانین مذكور برای آن سازمانها خدمت می‌نمایند.
‌ماده 235 - پرسنل وزارت و ستاد كل در غیر از مواردی كه در این فصل احصاء گردیده است، حسب مورد از نظر سایر موارد استخدامی تابع قانون‌ارتش و سایر فصول این قانون خواهند بود.
‌قانون فوق مشتمل بر دویست و سی و پنج ماده و دویست و شش تبصره در جلسه علنی روز یكشنبه مورخ بیست و یكم مهر ماه یك هزار و سیصد و‌هفتاد مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 1370.7.24 به تأیید شورای نگهبان رسیده است.
‌رئیس مجلس شورای اسلامی - مهدی كروبی

نرم افزار حقوق یار
پدید آورنده و برنامه نویس : کرم حسین یاری وکیل پایه یک دادگستری
تلفن دفتر فروش و خدمات پس از فروش 55070748 و 55081031
جهت دانلود نرم افزار های حقوقی به سایت www.yari-kh.com مراجعه فرمائید.